ބޭރު ޓީޗަރުންގެ ޕްރައިވެޓް ޓިއުޝަން، ފޮރިން އެކްސްޗޭންޖް އަދި ތަޢުލީމީ އިންސާފު: ރާއްޖޭގެ މުޖުތަމަޢު ބަހުސްކުރަން ޖެހޭ މައްސަލައެއް

ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށް އެންމެ ބޮޑު ޚިދުމަތެއް ކޮށްދީފައިވާ އެއްބަޔަކީ ބޭރު ޓީޗަރުންނެވެ. މިއީ ދެބަސްވުމެއްނެތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. ބޭރު ޓީޗަރުންގެ އެހީ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކީ އަގުނުކުރެވޭ ވަރުގެ ބޮޑު ޚިދުމަތެކެވެ. މިއަދު ދިވެހި މިޖީލުގައި ހިމެނޭ ގިނަމީހުންނަކީ ބޭރު ޓީޗަރުންގެ ބުރަމަސައްކަތާއި އެހީގައި ތަޢުލީމު ޙާސިލު ކޮށްފައިވާ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް، މިއާ އެކު ރާއްޖޭގައި މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައިވާ، އަދި ފުޅާވަމުންދާ ޕްރައިވެޓް ޓިއުޝަން ވިޔަފާރިއާއި ގުޅޭގޮތުން ތަޢުލީމީ، އިޤްތިސާދީ އަދި ޤާނޫނީ މުހިންމު ސުވާލުތަކެއް ދަނީ އުފެދެމުންނެވެ.

މަނަދޫ ކައުންސިލުގެ ޢިޢުލާނުގައިވާ ގޮތުން ރަމަޟާންމަހަށް ދަނޑުވެރިން އުފައްދާ ތަކެތި މާލެ ގެންގޮސް ވިއްކުމަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށް 1448 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ދަނޑުވެރިންގެ އުފެއްދުންތައް މާކެޓްކޮށް ވިއްކުމަށް މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ޤާއިމުކުރާ މާރުކޭޓުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލެވިފައިވާކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް، އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް އޯޝަން ރިސޯސަސް އިން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއިން "އާދޭސް" ދެންނެވުމުން އޮންނަ އުޞޫލުން ބޭރުން ލޯނު ހަމަޖެއްސުމަށް ބޮޑުވަޒީރު އަންވަރު އިބްރާހިމް އަންގަވައިފާ ވާނެ ކަމަށެވެ. މެލޭޝިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އަންވަރު މިހެން ވިދާޅުވީ މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި ދިވެހިސަރުކާރުގެ އިސްވެރިން މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބައްދަލު ކުރައްވާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުންނެވެ.

"ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑު އެމްޑީޕީގެ ކުރިއަށް މި އޮތް ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރާނަން،" ޝަމްހީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއަށް ކުރިމަތިލަނީ ރަށްފުށުގެ ރައްޔިތުންގެ އިހްސާސާތަކާއި އެކުގައި ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ނިކަމެތި މީހާގެ ހާލަތު ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައި ގަންނަވާ ކަމަށާއި، އާންމު ރައްޔިތުންގެ ހާލު ހަގީގީ މާނައިގައި އިހުސާސް ކުރެއްވޭ ކަމަށް ޑރ. ޝަމްހީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ސިޔާސީ ޕާޓީން ބާއްވާ އެންމެ ބޮޑު ކޮންގްރެސް މާދަމާ ފެށޭނެއެވެ. ސަރުކަރު ހިންގާ ޕީޕަލްސް ނެޝެނަލް ކޮންގްރެސް (ޕީއެންސީގެ) ފުރަތަމަ ރަސްމީ ގޮންގްރެސް ބޭއްވުމަށް ތައްޔާރު ވަމުންދާއިރު މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިޔަސީ ޕާޓީތައް އުފައްދާ ހިންގަން ފެށިފަހުން މިހާތަނަށް ބާއްވާ އެންމެ ބޮޑު ކޮންގްރެސް ބޭއްވުމަށެވެ.

ހާދިސާ ހިނގައިދިޔަ ގޮތުގެ ސައްހަ މަޢުލޫމާތު މިހާތަނަށްވެސް ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކޮށްދީފައެއް ނުވާ ކަމަށާއި މި ދެ އުޅަނދާބެހޭގޮތުން މީސްމީޑިއާގައި ފެތުރެމުންދާ މަޢުލޫމާތަށް ބަލާއިރު، އެއީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުމުގައި ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން ޤާނޫނީގޮތުން ޒިންމާވާންޖެހޭ އެތައްކަމެއްގައި އެޒިންމާ އަދާކުރެވިފައިނުވާތީ ހިނގާފައިވާކަމެއްކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާތީ މިއީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާ ކަންތައްތަކެއްކަމުގައި ނޫސް ބަޔާނުގައި ވަނީ ފާހަގަ ކޮށްފައެވެ.

ދާލު އެއަރޕޯޓަށް މޯލްޑިވިއަންގެ ޝެޑިއުލް ދަތުރުތައް ބޭއްވުމަށް އައިލެންޑެ އޭވިއޭޝަން ސަރިސް (އައިއޭއެސް) އިން ތައްޔާރު ވެއްޖެއެވެ.

އާންމު ފަރުދުން ހުޅުވާފައިވާ އެކައުންޓްތަކާއި ނަގާފައިވާ ލޯނުތައް ޝަރުޢީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ޚިދުމަތްތަކަށް ފަސޭހައިން ބަދަލުކުރެވޭނެ ގޮތް ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އިން ހަމަޖައްސައިފިއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން މިއަދުން ފެށިގެން އާންމު ފަރުދުން އަލަށް ހުޅުވާ އެކައުންޓްތަކާއި ބޭންކަށް އެދި ހުށަހަޅާ ޕާސަނަލް ލޯނުތައް ދޫކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީވެސް އިސްލާމިކް ބޭންކިންގ އުސޫލުން ކަމަށް ވަނީ ހާމަކޮށްފިއެވެ.

މަނަދޫ ކައުންސިލުގެ ޢިޢުލާނުގައިވާ ގޮތުން ރަމަޟާންމަހަށް ދަނޑުވެރިން އުފައްދާ ތަކެތި މާލެ ގެންގޮސް ވިއްކުމަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށް 1448 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ދަނޑުވެރިންގެ އުފެއްދުންތައް މާކެޓްކޮށް ވިއްކުމަށް މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ޤާއިމުކުރާ މާރުކޭޓުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލެވިފައިވާކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް، އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް އޯޝަން ރިސޯސަސް އިން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށެވެ.

"ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑު އެމްޑީޕީގެ ކުރިއަށް މި އޮތް ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރާނަން،" ޝަމްހީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީއަށް ކުރިމަތިލަނީ ރަށްފުށުގެ ރައްޔިތުންގެ އިހްސާސާތަކާއި އެކުގައި ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ނިކަމެތި މީހާގެ ހާލަތު ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައި ގަންނަވާ ކަމަށާއި، އާންމު ރައްޔިތުންގެ ހާލު ހަގީގީ މާނައިގައި އިހުސާސް ކުރެއްވޭ ކަމަށް ޑރ. ޝަމްހީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

މިގޮތުން އުތުރު ސަރަޙައްދީ އޮފީސް ހއ. ދިއްދޫގައި، މެދު ސަރަޙައްދީ އޮފީސް އދ. މަހިނބަދޫގައި، މާލޭ ސަރަޙައްދުގެ އޮފީސް މާލޭގައި، ދެކުނު ރީޖަންގެ އޮފީސް ލ. ގަމުގައި ޤާއިމް ކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށް އެންމެ ބޮޑު ޚިދުމަތެއް ކޮށްދީފައިވާ އެއްބަޔަކީ ބޭރު ޓީޗަރުންނެވެ. މިއީ ދެބަސްވުމެއްނެތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. ބޭރު ޓީޗަރުންގެ އެހީ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކީ އަގުނުކުރެވޭ ވަރުގެ ބޮޑު ޚިދުމަތެކެވެ. މިއަދު ދިވެހި މިޖީލުގައި ހިމެނޭ ގިނަމީހުންނަކީ ބޭރު ޓީޗަރުންގެ ބުރަމަސައްކަތާއި އެހީގައި ތަޢުލީމު ޙާސިލު ކޮށްފައިވާ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް، މިއާ އެކު ރާއްޖޭގައި މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައިވާ، އަދި ފުޅާވަމުންދާ ޕްރައިވެޓް ޓިއުޝަން ވިޔަފާރިއާއި ގުޅޭގޮތުން ތަޢުލީމީ، އިޤްތިސާދީ އަދި ޤާނޫނީ މުހިންމު ސުވާލުތަކެއް ދަނީ އުފެދެމުންނެވެ.