ސިކުނޑީގެ "ސުޕަރ-ޕަވަރ": ގަވާއިދުން ފޮތް ކިޔުމަކީ ހަނދާން ނެތޭ ބަލިން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ކަމެއް!
އުމުރުން ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑެކޭ އެއްފަދައިން ސިކުނޑިއަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ. ހަނދާން ނެތޭގޮތް ވުމާއި، ނިންމުންތައް ނިންމަން އުނދަގޫވުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ތެރޭގައި އާންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިންގެ އެންމެ ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސިކުނޑިގެ މި ދަށަށްދިއުން (Cognitive Decline) މަޑުޖައްސާލައި، ސިކުނޑީގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދޭނެ އެންމެ އާދައިގެ އަދި އެންމެ ފައިދާހުރި ވަސީލަތަކީ ގަވާއިދުން ފޮތް ކިޔުމެވެ.
ސައިންސްވެރިންނާއި ދިރާސާތަކުން ބުނަނީ ކީކޭ؟
ކޭމްބްރިޖް ޔުނިވަރސިޓީ އާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަޝްހޫރު ސައިންޓިފިކް ޖަރނަލްތަކުގައި (އޭގެ ތެރޭގައި Psychological Medicine އާއި International Psychogeriatrics) ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިގުމުއްދަތުގެ ދިރާސާތަކުން ވަނީ ފޮތްކިޔުމާއި ސިކުނޑީގެ ސިއްޙަތާ ހުރި ގުޅުން ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ.
- ކޮގްނިޓިވް ރިޒަރވް (Cognitive Reserve) އުފެދުން: ފޮތެއް ކިޔާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ސިކުނޑިން އައު ސެލްތަކާއި ނާރުތަކުގެ ގުޅުންތައް (Neural Connections) އުފައްދައެވެ. މިއަށް ސައިންސްގެ ބަހުން ކިޔަނީ "ކޮގްނިޓިވް ރިޒަރވް" އެވެ. މިއީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އައްޑަނައެކެވެ.
- ޑިމެންޝިއާ (Dementia) ގެ ނުރައްކާ ކުޑަވުން: 14 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރެވުނު ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަފްތާއަކު މަދުވެގެން އެއްފަހަރަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ފޮތްކިޔާ މީހުންނަށް، ފޮތް ނުކިޔާ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު ހަނދާން ނެތޭ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު 40-50 އިންސައްތަ ކުޑައެވެ.
- ސްޓްރެސް ކުޑަވުން: އެންމެ 6 މިނެޓު ފޮތެއް ކިޔާލުމުންވެސް ހަށިގަނޑުގެ ސްޓްރެސް ލެވެލް 68 އިންސައްތައަށް ދަށްކޮށްދޭކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.
މައްސަލަ އަކީ ކޮބާ؟
މިއަދުގެ ޑިޖިޓަލް ދުނިޔޭގައި ފޮތް ކިޔުމުގެ އާދަ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ކުރު ވީޑިއޯތަކާއި (TikTok/Reels) އަވަސް މައުލޫމާތަށް އާންމުން އަހުލުވެރިވުމުގެ ސަބަބުން، ދިގު މުއްދަތަކަށް ފޯކަސްކޮށްގެން ފޮތެއް ކިޔުމުގެ ޤާބިލުކަން (Attention Span) ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ. މިއީ ސިކުނޑީގެ ކަނެކްޝަންތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
ހައްލުތައް: ފޮތް ކިޔުމުގެ އާދަ އަލުން އަށަގަންނުވާނީ ކިހިނެއް؟
- ކުޑަކޮށް ފެށުން (Atomic Habits): ދުވާލަކު 50 ސަފްހާ ކިޔަން ނުފަށައި، ދުވާލަކު 5-10 މިނެޓު ނުވަތަ 5 ސަފްހާ ކިޔުމުން ފަށާށެވެ.
- ބުކް ކްލަބްތައް (Book Clubs) އުފެއްދުން: ރައްޓެހިންނާއެކު ނުވަތަ އޮންލައިންކޮށް ފޮތްކިޔާ ގުރޫޕްތައް ހެދުމަކީ އިޖުތިމާއީ ގުޅުން ބަދަލުވެ، ފޮތް ކިޔުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
- އޯޑިއޯ ބުކްސް އަދި އީ-ބުކްސް ބޭނުންކުރުން: ފޮތެއް ހިފައިގެން އިނުމުގެ ވަގުތު ނުވާނަމަ، ދަތުރުމަތީގައި ނުވަތަ ކަންކަން ކުރަމުން އޯޑިއޯ ބުކްސް (Audiobooks) އަޑުއެހުމަކީވެސް ސިކުނޑިއަށް ހަމަ އެފަދަ ފައިދާތަކެއް ކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
- ޑިޖިޓަލް ޑިޓޮކްސް (Digital Detox): ނިދުމުގެ 30 މިނެޓު ކުރިން ފޯނު ބެހެއްޓުމަށްފަހު ފޮތެއް ކިޔުމުގެ އާދަ އަށަގަންނުވާށެވެ. މިއީ ނިދި ހަމައަކަށް އަޅުވައި، ސިކުނޑި ހަމައަކަށް އަޅުވައިދޭނެ ކަމެކެވެ.
މުހިންމު ނުކުތާ: ސިކުނޑިއަކީ މަސްގަނޑެއް (Muscle) ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އެއަށް ކަސްރަތު ނުދީ ބެހެއްޓުމުން ބަލިކަށިވެއެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ ނަމަވެސް ސިކުނޑި ޒުވާންކޮށް ތޫނުކޮށް ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި މިއަދުން މިއަދަށްވެސް ފޮތް ކިޔުމުގެ ތެރެޔަށް ވަދެވަޑައިގަންނަވާށެވެ!
