އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ސާފު އަޣްލަބިއްޔަތެއް ނުލިބުނު: އިސްރާއީލުގައި އާ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ ނާޒުކު މަޝްވަރާތައް ފެށިއްޖެ!
އިސްރާއީލުގެ 26 ވަނަ ކްނެސެޓް (ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލިސް) އިންތިޚާބުގެ ފަހުގެ ނަތީޖާތައް ދައްކާގޮތުން، ޤައުމުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު ވަނީ އަނެއްކާވެސް ބޮޑު އޮޅުންބޮޅުންގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ. ވޯޓުލީ މީހުންގެ ނިސްބަތް 77.9 އިންސައްތައަށް އަރައި، ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން ވޯޓުލީ އިންތިޚާބަށް މިއިންތިޚާބު ވެގެންދިޔަ ނަމަވެސް، 120 ގޮނޑި ހިމެނޭ މަޖިލީހުގެ ސާފު އަޣްލަބިއްޔަތު (61 ގޮނޑި) އެއްވެސް ސިޔާސީ ފެކްޝަނަކަށް ކާމިޔާބު ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ.
ބްލޮކްތަކަށް ގޮނޑިތައް ބެހިފައިވާ ގޮތް:
ނަތަންޔާހޫގެ ކޯލިޝަން ބްލޮކް (53 ގޮނޑި): ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫގެ ވާތްފަރާތުގެ "ލިކުޑް" ޕާޓީއަށް ލިބުނީ 27 ގޮނޑިއެވެ. ނަތަންޔާހޫއާ ގުޅިފައިވާ އަލްޓްރާ-އޯތޮޑޮކްސް އަދި ކަނާތުފިޔައިގެ ހައްދުފަހަނައެޅި އިއްތިހާދުތައް ކަމަށްވާ "ޝާސް" (6 ގޮނޑި), "ޔުނައިޓެޑް ތޯރާ ޖުޑާއިޒްމް" (7 ގޮނޑި), "އޮޓްޒްމާ ޔެހުދިތު" (7 ގޮނޑި), އަދި "ރިލިޖިއަސް ޒިއޮނިސްޓް" (6 ގޮނޑި) އެއްކޮށްލުމުން އެ ބްލޮކަށް ލިބެނީ ޖުމްލަ 53 ގޮނޑިއެވެ. މިއީ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށް ބޭނުންވާ ޢަދަދަށްވުރެ 8 ގޮނޑި މަދު އަދަދެކެވެ.
އިދިކޮޅު މައި ބްލޮކް (48 ގޮނޑި): ކުރީގެ ސިފައިންގެ ވެރިޔާ ގާދީ އައިޒެންކޮޓް އިސްކޮށް ހުންނެވި "ޔަޝާރް!" ޕާޓީން ވަނީ 21 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައެވެ. އޭނާއާއެކު އިދިކޮޅު އިއްތިހާދުގައި ހިމެނޭ ނަފްތާލީ ބެނެޓް އަދި ޔާއިރު ލަޕީޑްގެ "ބެޔާޗަދު" ކޯލިޝަނަށް 12 ގޮނޑި، ޔާއިރު ގޯލާންގެ "ދަ ޑިމޮކްރެޓްސް" އަށް 8 ގޮނޑި، އަދި އަވިގްދޯރް ލިބަރމަންގެ "ޔިސްރާއިލް ބެއިތެއިނޫ" އަށް 7 ގޮނޑިއާއެކު އިދިކޮޅު ބްލޮކަށް ލިބިފައިވަނީ 48 ގޮނޑިއެވެ.
ޢަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ނަތީޖާ (19 ގޮނޑި): މި އިންތިޚާބުގައި އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބުނު އެއް ކަމަކީ ޢަރަބި ދަރިކޮޅުގެ ރައްޔިތުންނަށް ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ހޯދި ބޮޑު ކާމިޔާބީއެވެ. "ދަ ޖޮއިންޓް ލިސްޓު" އިން 11 ގޮނޑި އަދި "ރާޢަމް" ޕާޓީން 8 ގޮނޑި ހޯދައި، ޖުމްލަ 19 ގޮނޑިއާއެކު އެ ފަރާތްތައް ވަނީ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ ނިންމުން ނިންމާނެ "ކިންގްމޭކަރުންގެ" މަޤާމަށް އައިސްފައެވެ.
އިންތިޚާބަށްފަހު އުފެދުނު މައްސަލަތަކާއި ކުރިއަށް އޮތް މިސްރާބު:
ވޯޓު ގުނުމުގެ ފަހު މަރުޙަލާގައި، ޑަބަލް-އެންވެލޯޕް (ޚާއްޞަ ވޯޓު) ތަކާ ގުޅުވައިގެން ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫ އާއި އޭނާގެ ޕާޓީގެ އިސް ބޭފުޅުން ވަނީ އިންތިޚާބަށް ބޭރުގެ ނުފޫޒު ފޯރާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އިދިކޮޅު ލީޑަރުންނާއި ޢަރަބި ޕާޓީތަކުން ވަނީ މިއީ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ޤަބޫލުނުކޮށް، ދިމާކުރަން އުޅޭ އުކުޅެއް ކަމަށް ބުނެ ވަރަށް ބޮޑަށްފާޑުކިޔައި ކުށްވެރިކޮށްފައިވެއެވެ.
އިސްރާއީލުގެ އާންމުންގެ މެދުގައި ނަތަންޔާހޫއަށް އޮތް ތާއީދު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، މުޅި ޤައުމު ވަނީ ދެބަޔަށް ކަފިވެފައެވެ. ގިނަ ރައްޔިތުން ދެކޭގޮތުގައި 2023 އޮކްޓޫބަރު 7 ގެ ސެކިއުރިޓީ ނާކާމިޔާބީގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ ނަތަންޔާހޫ ނަންގަވަންޖެހޭނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ހައްދުފަހަނައެޅި ކަނާތުފިޔައިގެ ފެކްޝަންތަކާއެކު ހެދި އިއްތިހާދުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދު ހީނަރުވެ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ދުނިޔޭގައި އިސްރާއީލު އެކަހެރިވަމުންދާތީ އާންމުންގެ ނުރުހުން ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ.
ނަތަންޔާހޫގެ ވެރިކަން ވައްޓާލެވިއްޖެނަމަ، ފަލަސްޠީނުގެ މަސްރަޙަށް އެދެވޭ ބަދަލުތަކެއް އައުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޣައްޒާގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށާއި، ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ޔަހޫދީ ވަޒަންވެރިން ހިންގާ އަނިޔާވެރިކަން ހުއްޓުވުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފިއްތުންތަކަށް އިޖާބަދޭނެ މިންވަރު އިތުރުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އިދިކޮޅު ލީޑަރު ގާދީ އައިޒެންކޮޓްއަކީވެސް ކުރީގެ ސިފައިންގެ ވެރިޔަކަށްވުމާއެކު، އިސްރާއީލުގެ ސެކިއުރިޓީ ސިޔާސަތުތަކަށް ކުއްލި ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަކަށް ބޭރުގެ މުހައްލިލުން ނުދެކެއެވެ.
އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ސާފު އަޣްލަބިއްޔަތެއް ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން، ރައީސް އިސާކް ހަރޒޯގް ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ޕާޓީތަކުގެ ލީޑަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ މަންޑޭޓް ހަވާލުކުރާނެ ބޭފުޅަކު ކަނޑައަޅުއްވާނެއެވެ. މަޝްރޫޢުތަކާއި ކޯލިޝަން އެއްބަސްވުންތައް ނުހެދިއްޖެ ނަމަ، އިސްރާއީލު އަނެއްކާވެސް އިތުރު އިންތިޚާބަކަށް ދާންޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
