ފަގީރުކަމުގެ ނަފްސާނީ އަސަރު: ފަގީރުކަމުގެ ސްޓްރެސްއިން ސިކުނޑިއަށް ދާއިމީ ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ!
އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާ މާލީ ދަތިކަމާއި ފަގީރުކަމަކީ ހަމައެކަނި ޖީބަށް ނުވަތަ އަތަށް ފައިސާ ނުލިބުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ސައިންސީ ދިރާސާތަކާއި ނިއުރޯސައިންސްގެ އެންމެ ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ފަގީރުކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ މުއާމަލާތީ އަދި ނަފްސާނީ ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ސިކުނޑީގެ އޮގަނިގަނޑަށާއި، ވިސްނުމުގެ ގާބިލުކަމަށް ދާއިމީ އަދި ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެއެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި "އަމިއްލަ މަސައްކަތުން" ހައްލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ސިއްހީ އަދި އިޖުތިމާއީ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ.
1. ސައިންސީ ދިރާސާތަކުން ދައްކަނީ ކީކޭ؟ (ސިކުނޑިއަށް ބަދަލު އަންނަ ގޮތް)
ހާވަޑް ޔުނިވަސިޓީ އަދި ޕްރިންސްޓަން ޔުނިވަސިޓީގެ ދިރާސާވެރިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ސައިންސީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މާލީ ތަދުމަޑުކަމުގައި އުޅޭ މީހުންގެ ސިކުނޑީގައި "ކޮގްނިޓިވް ބޭންޑްވިޑްތު" (Cognitive Bandwidth) ނުވަތަ ސިކުނޑިން ވިސްނައި، ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް އޮންނަ ޖާގަ ބޮޑުތަނުން ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
[ މާލީ ދަތިކަން / ފަގީރުކަމުން، ދާއިމީ ސްޓްރެސް އަދި ކޯޓިސޯލް (Cortisol) އިތުރުވުން ]
- IQ ދަށްވުމާ އެއްވަރުގެ އަސަރެއް: ސައިންސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދާއިމީކޮށް މާލީ ކަންބޮޑުވުމުގައި އުޅެންޖެހުމުން ސިކުނޑިއަށް ކުރާ ބާރުގެ ސަބަބުން، އިންސާނާގެ IQ އިން 13 ޕޮއިންޓް ގެއްލުމާ ނުވަތަ މުޅި ރޭ ނުނިދާ ހުރުމާ އެއްވަރުގެ ނަފްސާނީ ބުރައެއް ސިކުނޑިއަށް އުފުލަންޖެހެއެވެ.
- ކޯޓިސޯލް (Cortisol) ހޯމޯން މަތިވުން: މާލީ ނުތަނަވަސް ކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި ސްޓްރެސް ހޯމޯން (Cortisol) ދާއިމީކޮށް މަތިވެފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ހަނދާން ބެހެއްޓުމަށް ޚާއްސަ "ހިޕޯކޭމްޕަސް" (Hippocampus) އަދި ނިންމުންތައް ނިންމާ "ޕްރީފްރޮންޓަލް ކޯޓެކްސް" (Prefrontal Cortex) ގެ ސެލްތައް ހަލާކުވެ، އެ ބައިތަކުގެ ހިންގުން ކުޑަވެއެވެ.
2. ފަގީރުކަމުގެ ދާއިމީ ދައުރު (Vicious Cycle)
މި މައްސަލައިގެ ނުރައްކާތެރިކަން އޮތީ، ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން މީހާ އިތުރަށް ފަގީރުކަމުގެ ތެރެއަށް ޣަރަގުވެގެންދާތީއެވެ:
- ކުޑަކުދިންގެ ސިކުނޑީގެ ތަރައްގީއަށް އޮތް ހުރަސް:
ފަގީރު އާއިލާތަކުގައި ބޮޑުވާ ކުދިންގެ ސިކުނޑީގެ ގްރޭ މެޓާ (Gray Matter) ތަރައްގީވާ މިންވަރު މަދުކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ތައުލީމީ ގޮތުން ކުރިއެރުމަށް ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ.
2."ގޯސް ނިންމުންތައް" ނިންމެނީ ކީއްވެ؟
އާންމުކޮށް މީހުން ބުނެއުޅެއެވެ؛ "ފަގީރު މީހުން ވިސްނުން ގޯއްސެވެ." ނަމަވެސް ސައިންސް ބުނަނީ، ސިކުނޑީގެ ބޭންޑްވިޑްތު ފުރިފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ދިގު މުއްދަތުގެ ފައިދާއަށްވުރެ ވަގުތީ ހައްލުތަކަށް (Scarcity Mindset) އިސްކަންދެވޭ ގޮތް ވަނީ ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.
3. ހައްލުތައް: ސިކުނޑިއާއި އިގްތިސާދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަން
މި މައްސަލައަކީ ސައިންސީ ގޮތުން ސާބިތުވެފައިވާ ކަމަކަށްވާތީ، ދައުލަތުގެ ފެންވަރުގައާއި އިޖުތިމާއީ ފެންވަރުގައި ޒަމާނީ ހައްލުތަކެއް ބޭނުންވެއެވެ:
- އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން (Social Safety Nets):
އެންމެ ނިކަމެތި އާއިލާތަކަށް އަސާސީ ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޯހިޔާވަހިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަކީ، އެމީހުންގެ ސިކުނޑިއަށް އޮތް "މާލީ ސްޓްރެސް" ކުޑަކޮށް، މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ ތެރެއަށް އަނބުރާ އައުމަށް މަގުފަހިކުރާނެ ކަމެކެވެ.
- ކުޑަކުދިންގެ ތައުލީމާއި ނިއުޓްރިޝަން:
ނިކަމެތި އާއިލާތަކުގެ ކުދިންނަށް ފައިދާހުރި ކާނާއާއި، ސިކުނޑި ތަރައްގީކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތައުލީމީ ވަސީލަތްތައް ހިލޭ ފޯރުކޮށްދިނުން.
- ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަން (Mental Health Support):
މާލީ ދަތިކަމުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ސްޓްރެސް މެނޭޖްކުރުމަށާއި، ކައުންސިލިންގ ހިލޭ ލިބޭނެ ނިޒާމެއް ސިއްހީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ގާއިމުކުރުން.
ނިންމުން
ފަގީރުކަމަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާގެ ތަދުމަޑުކަމެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ އިންސާނާގެ ސިކުނޑީގެ ސިއްހަތަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. ފަގީރުކަމުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި، މުޖުތަމައުގެ ނިކަމެތިންގެ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އެހީތެރިވުމަކީ މުޅި ގައުމީ އިގްތިސާދަށްވެސް ލިބޭނެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
