މިހާރު ހިނގަމުންދާ ރިސޯޓްތަކުން ލޯންގ ޓާރމް ރެޒިޑެންސީ އަށް ކޮޓަރި ވިއްކުން ރަނގަޅެއްނޫން!
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިބަދައަކީ ފަތުރުވެރިކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިހާރު ހިންގަމުންދާ ރިސޯޓުތަކުން 99 އަހަރަށް ކޮޓަރި ނުވަތަ ވިލާތައް ވިއްކުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ، އިޖުތިމާއީ އަދި ތިމާވެށީގެ ހަމަޖެހުމަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ޙައްލަކީ "ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމް" އާއި "ރިސޯޓު ޓޫރިޒަމް" ވަކިކޮށް، ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކެއްގައި އެކަނި ރެސިޑެންޝަލް މޮޑެލް ހިންގުމެވެ.
ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމް އަދި ރިސޯޓު ޓޫރިޒަމްގެ ތަފާތަކީ ކޮބައި؟
އާންމުކޮށް ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ރިސޯޓު ޓޫރިޒަމަކީ ކުރު މުއްދަތަކަށް (Short-stay) ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންނަށް ޚިދުމަތްދީ، ކޮންމެ ރޭގަނޑަކަށް ނަގާ ކުއްޔާއި ޓެކްސްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އިގްތިސާދީ މޮޑެލެކެވެ.
ނަމަވެސް، ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމް (Residential Tourism) އަކީ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް (99 އަހަރަށް) ރިއަލް އެސްޓޭޓްގެ ގޮތުގައި ތަންތަން ވިއްކައި، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މިލްކިއްޔާތަކަށް ހެދުމެވެ. މި ދެ މޮޑެލް އެއްކޮށްލުމުން ގައުމީ އިގްތިސާދަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ.
- ދައުލަތަށް ލިބޭ ޓެކްސް އާމްދަނީ ދަށަށް ދިއުން: އިގްތިސާދީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ރިސޯޓު ކޮޓަރިއެއް 99 އަހަރަށް އަމިއްލަ ފަރާތަކަށް ވިއްކާލުމުން، އެ ކޮޓަރިން ދައުލަތަށް އަހަރަކު ލިބެންޖެހޭ TGST އާއި Green Tax އަދި އާންމު ރޫމް ރޭޓުގެ އާމްދަނީ ގެއްލިގެންދެއެވެ. މިއީ އެއްފަހަރު ލިބޭ ކުރު މުއްދަތުގެ ފައިދާއަކަށްޓަކައި ދާއިމީ އާމްދަނީއެއް ގުރުބާންކުރުމެވެ.
- ބިމުގެ ދަތިކަމާއި ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާ: ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ބިން ކުޑަ، ނާޒުކު ތިމާވެއްޓެއް އޮތް ގައުމެކެވެ. ރިސޯޓުތަކުގައި ރެސިޑެންޝަލް ވިލާތައް ހަދައި 99 އަހަރަށް ދިނުމުން، އެ ރަށްރަށުގެ ގުދުރަތީ ރީތިކަމަށް ބަދަލުއައިސް، އަލަށް ގިނަ ކޮންސްޓްރަކްޝަން މަސައްކަތް ހިންގުމުން ސީދާކޮށާއި ނުސީދާކޮށް ފަރުތަކަށާއި މުރަކައަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރެއެވެ.
- އިޖުތިމާއީ އަދި ގާނޫނީ ހުރަސްތައް: އަމިއްލަ މިލްކިއްޔާތުގެ ގޮތުގައި 99 އަހަރަށް ތަންތަން ދިނުމުން، އެތަންތަނުގެ ސެކިއުރިޓީއާއި، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމާއި، އަދި އެކި ގައުމުތަކުގެ މީހުން އެކުވެގެން އުފެދޭ ގާނޫނީ އޮޅުންބޮޅުންތައް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހެނީ ދިވެހި ދައުލަތަށެވެ.
ދެމޮޑެލް ވަހިކުރުން އަދި ހައްލު
މި މައްސަލައަށް އޮތް އެންމެ ފުރިހަމަ ޙައްލަކީ "އެކްސްކްލޫސިވް ރެސިޑެންޝަލް ޒޯން" ތަކެއް ގާއިމުކުރުމެވެ.
- ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއް ކަނޑައެޅުން (Designated Areas): މިހާރު ހިނގަމުންދާ ރިސޯޓުތަކުން 99 އަހަރަށް ވިއްކުން މަނާކޮށް، ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ވަކި ފަޅުތަކެއް ނުވަތަ ސަރަހައްދުތަކެއް (Integrated Real Estate Developments) ކަނޑައެޅުން.
- ގާނޫނީ ފްރޭމްވަރކް ހަރުދަނާކުރުން: ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމުން ދައުލަތަށް ލިބޭ މާލީ ފައިދާއާއި ޓެކްސްގެ އުސޫލުތައް ސަރީހަކޮށް، ބިމުގެ ކުއްޔާއި ލީޒް ހޯލްޑް ރައިޓްސްއާ ބެހޭ ޚާއްޞަ ގާނޫނެއް އެކުލަވާލުން.
- ތިމާވެށީގެ އެސެސްމަންޓް (EIA) ވަރުގަދަކުރުން: ރެސިޑެންޝަލް މަޝްރޫއުތައް ހިންގޭނީ ތިމާވެއްޓަށް ލިބޭ ގެއްލުން އެންމެ ކުޑަކުރެވޭނެ ގޮތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެން ކަން ކަށަވަރުކުރުން.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބްރޭންޑަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ފެންވަރުގެ، ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތަކެއް ދޭ މޮޑެލެކެވެ. މި މޮޑެލްގެ ތެރެއަށް 99 އަހަރުގެ ރިއަލް އެސްޓޭޓް ވިއްކުން މަސްހުނިކުރުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މުސްތަގުބަލަށް އޮތް ގޮންޖެހުމެކެވެ. ސަރުކާރާއި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، ރެސިޑެންޝަލް ޓޫރިޒަމް ވަކި ސަރަހައްދުތަކަކަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ގައުމުގެ މުއްސަނދިކަން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އޮތް އެންމެ ރައްކާތެރި މަގެވެ.
