ޖަޕާނުގެ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ސިއްރު: މުސްކުޅިވުމަކީ ހުއްޓުން އަންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން!

ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީއެއް އޮތް ޖަޕާނުގައި، އުމުރުން 80، 90 އަދި 100 އަހަރުން މަތީގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ދަނީ ކުޅިވަރާއި، އިޖުތިމާއީ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެ، މުޅި ދުނިޔެ ހައިރާންކޮށްލަނިވި ރެކޯޑުތަކެއް ގާއިމުކުރަމުންނެވެ.

އުމުރުން 100 އަހަރުގައި ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑުތައް މުގުރާލުން

ޖަޕާނުގެ މި ފަދަ އާދާޔާޚިލާފު ޝަޚުޞިއްޔަތުންގެ ތެރޭގައި މިއެކޯ ނަގާއޯކާ ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ނަގާއޯކާ ފަތަން ފެށީ އުމުރުން 80 ގެ އަހަރުތަކުގައި، ޖަޕާނުގެ ތިއޭޓާ ކުޅެން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ކަކުލަށް ލިބުނު އަނިޔާއަކަށް ފަރުވާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އުމުރުން 100 އަހަރުގައި "އަހަރެންގެ އުމުރަކީ 100 އަހަރު، އަދި އަހަރެން މީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު އެކްޓިވް ފަތާ މީހާ" ގެ ނަމުގައި ފޮތެއް ނެރުމަށްފަހު، އޭނާ ވަނީ 25 މީޓަރުގެ ޕޫލެއްގައި 1,500 މީޓަރަށް ފަތައި، އެ އުމުރުފުރާގެ ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ރެކޯޑު ގާއިމުކޮށްފައެވެ.

އުމުރުން 105 އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު، އޭނާގެ ނަމުގައި 18 ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑު އޮތެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 2019 ގައި ފުކުއޯކާގައި ބޭއްވުނު ޖަޕާން މާސްޓާސް މުބާރާތަށްފަހު އޭނާ ވަނީ ފެތުމުގެ ހަޔާތް ނިންމާލާފައެވެ. އޭނާގެ 79 އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ހިރޯޔުކީ ބުނި ގޮތުގައި، މި އުމުރާ ހަމައަށް މަންމައާއެކު ފަތަން ލިބުމަކީ ދުނިޔެއިންވެސް ނުފެންނާނެ ފަދަ އުފާވެރި ތަޖުރިބާއެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އުމުރުން 108 އަހަރުގައި 2019 ގައި ނިޔާވި ހިޑެކިޗި މިޔަޒާކީ އަކީވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދުވުންތެރިއެކެވެ. "ގޯލްޑަން ބޯލްޓް" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި މިޔަޒާކީ ވަނީ އުމުރުން 105 އަހަރުގައި 100 މީޓަރު ދުވުމުގެ ރެކޯޑު ހަދާފައެވެ. އަދި އުމުރުން 86 އަހަރުގެ ޔޫއިޗިރޯ މިއުރާ އަކީ 70 އަހަރުގައާއި، 75 އަހަރުގައާއި އަދި 80 އަހަރުގައި އެވަރެސްޓް ފަރުބަދައަށް އަރައި ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑު މުގުރާލި އަލްޕައިނިސްޓެކެވެ. މިއުރާ ވަނީ އުމުރުން 40 ގެ އަހަރުތަކުގައި ޕެރަޝޫޓެއް ބޭނުންކޮށްގެން އެވަރެސްޓުން ސްކީކޮށްފައެވެ.

"ސުޕާ-އޭޖްޑް" މުޖުތަމައަކަށް ޖަޕާނު ބަދަލުވުން

އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ (ޔޫއެން) މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، 2050 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އަންނައިރު އުމުރުން 80 އަހަރާ މަތީގެ މީހުންގެ އާބާދީ 143 މިލިއަނުން 426 މިލިއަނަށް އުފުލިގެންދާނެއެވެ. ޖަޕާނަކީ މިހާރުވެސް "ސުޕާ-އޭޖްޑް" މުޖުތަމައެކެވެ. އެ ގައުމުގެ އާބާދީގެ 28 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނައީ އުމުރުން 65 އަހަރާ މަތީގެ މީހުންނެވެ.

ދެކުނު ކޮރިއާ، ޗައިނާ އަދި ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގެ އާބާދީވެސް މުސްކުޅިވަމުންދާއިރު، އިގްތިސާދީ އުފެއްދުންތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށާއި، ސިއްހީ ހަރަދުތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ޖަޕާނުން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކަށް މުޅި ދުނިޔެ ދަނީ ބަލަމުންނެވެ. ޖަޕާނުގެ ކުންފުނިތަކުގެ 70 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ތަންތަނުން ވަނީ ވަޒީފާއިން ރިޓަޔާކުރާ އުމުރު މަތިކޮށްފައެވެ.

"މެއިވާކު" ފަލްސަފާއާއި އަމިއްލަ މިނިވަންކަން

ޖަޕާނުގެ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ މި ސައިކޮލޮޖީގެ ފަހަތުގައިވަނީ "މެއިވާކު" (Meiwaku) ނުވަތަ "އެހެން މީހުންނަށް ބާރަކަށް ނުވުން" މިއީ އެ ގައުމުގެ ސަގާފަތުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އަށަގަނެފައިވާ ކަމެކެވެ. އާއިލާއަށް ނުވަތަ މުޖުތަމައަށް ބާރަކަށް ވާން ބޭނުންނުވާތީ، އުމުރުން ދުވަސްވުމުންވެސް އަމިއްލަ މިނިވަންކަން މާލީ ގޮތުންނާއި ނަފްސާނީ ގޮތުން ދެމެހެއްޓުމަށް ގަދައެޅިގެން މަސައްކަތްކުރެއެވެ.

ޖަޕާނުގެ ކެބިނެޓް އޮފީހުގެ ރިޕޯޓްތައް ދައްކާ ގޮތުން:

އުމުރުން 60-69 އަހަރާ ދެމެދުގެ މީހުންގެ 70 އިންސައްތަ އަދި 70 އަހަރާ މަތީގެ 50 އިންސައްތަ މީހުން ދަނީ ކޮންމެވެސް ވަޒީފާއެއް ނުވަތަ އިޖުތިމާއީ ޚިދުމަތެއް ނުވަތަ ހޮބީއެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ.

ޖަޕާނުގެ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ސިކުނޑީގެ ގާބިލުކަން (Cognitive Ability) ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކާ އަޅާބަލާއިރު މަތީ މިންވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައިވެއެވެ.

ކެއިއޯ ސްޕޯޓްސް މެޑިސިން ރިސާޗް ސެންޓަރުގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރު ޔޫކޯ އޮގޫމާ ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކުރިން ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮތީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން މަސްތައް ހަލާކުވެ ދަލޭކަވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކަނީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުންވެސް ކަސްރަތުކުރުމުން މަސްތައް ވަރުގަދަކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. ކުޑަކޮށް ހިނގާލުމާއި، ކަންކަމުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވުމަކީ ސިކުނޑިއާއި ހަށިގަނޑު ރަނގަޅު ސިއްހަތެއްގައި ބަހައްޓައިދޭ ކަމެކެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ތަރި: ކިމިކޯ ނިޝިމޯޓޯ

އުމުރުން ދުވަސްވުމަކީ އުފާވެރިކަން ހުއްޓޭ ކަމެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދޭ އަނެއް ފަރާތަކީ އުމުރުން 90 އަހަރުގެ ކިމިކޯ ނިޝިމޯޓޯ ("އިންސްޓާ-ގްރޭން") އެވެ. އިންސްޓަގްރާމްގައި 220,000 އަށްވުރެ ގިނަ ފޮލޯވަރުން ތިބި ނިޝިމޯޓޯ ފޮޓޯގްރަފީ ދަސްކުރަން ފެށީ އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ ކްލާހަކުންނެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ މަޖާ ފޮޓޯތަކުން މުސްކުޅިވުމަށް ޖޯކުޖަހައި، މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ހޯދާފައެވެ.

ގިނަ މީހުން ގަބޫލުކުރަނީ ދިގު އުމުރެއްގެ ސިއްރަކީ ސާފު ކެއުމާއި ކަސްރަތު އެކަނި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ނިޝިމޯޓޯއާ އޭނާގެ ކެއުމުގެ އާދަތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން، އޭނާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ބޯބަން (Bourbon) ބުއިމާއި ސިގްރެޓް ތުނބުގައި ޖެހުން ހުއްޓާނުލާ ކަމަށް ބުންޏެވެ.

ޖަޕާނުގެ މީހުން އާދާޔާޚިލާފަށް ދިގު އުމުރެއްގައި، ސިއްހަތު ރަނގަޅުކޮށް އުޅޭ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި ސަގާފީ އާދަކާދަތަކެވެ. އެމީހުންގެ ކެއިންބުއިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެގެންވަނީ މަހާއި، ތަރުކާރީ، ސޯޔާގެ ބާވަތްތަކާއި، ގްރީން ޓީ (ފެހި ސާ) ފަދަ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ބާވަތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ބަނޑު ފުރެންދެން ނުކެއުމުގެ އާދަ ("ހާރާ ހާޗި ބު" – 80% ބަނޑުފުރެުމުން ކެއުން ހުއްޓާލުން) އެމީހުން ހިފަހައްޓައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އުމުރުން ކިތަންމެ ދުވަސްވިޔަސް ހިނގުމާއި، ކަސްރަތުކުރުމާއި، މުޖުތަމައުގެ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެ އުޅުމުގެ އިތުރުން، ދިރިއުޅުމުގެ މަގުސަދެއް ("އިކިގާއި") އޮތުމަކީ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ސިއްހަތު ވަރުގަދަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ސިއްހަތު ރަނގަޅު ދިގު އުމުރެއް ހޯދުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަން:

ކެއުމުގެ އާދަތައް ބަދަލުކުރުން: މާބޮޑަށް ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާއެއްޗެއްސާއި ތެޔޮ ގިނަ ކެއުންތައް މަދުކޮށް، ތަރުކާރީއާއި، މަހާއި، ގުދުރަތީ ކާނާ ގިނައިން ކެއުން.

ބަނޑުފުރެންދެން ނުކެއުން: ބަނޑު 80 އިންސައްތައަށް ފުރުމުން ކެއުން ހުއްޓާލުމުގެ އާދަ އަށަގަނެވުން.

އަބަދުވެސް ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުން: ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް މަދުވެގެން ހިނގާލުން ނުވަތަ ލުއި ކަސްރަތެއް ކުރުން މުހިންމެވެ.

ދިރިއުޅުމުގެ މަގުސަދު (އިކިގާއި) ހޯދުން: އުމުރުން ކިތަންމެ ދުވަސްވިޔަސް އަމިއްލަ ހޮބީތަކާއި، އިޖުތިމާއީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެ، ސިކުނޑި ހަރަކާތްތެރިކޮށް ބެހެއްޓުން.

ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުން: ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށް، އާއިލާއާއި ރައްޓެހިންނާއެކު ރަނގަޅު ގުޅުމެއް ބޭއްވުން.

މިކަމުން އެނގެނީ ދިގު އުމުރެއްގައި، އުފާވެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރަކީ ކެއިންބުއިމުގެ އާދަތަކުގެ އިތުރުން، ނަފްސާނީ އުފާވެރިކަމާއި، ވާދަވެރި ރޫހާއި، މުޖުތަމައުގައި ފައިދާހުރި ބަޔަކަށްވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް ކަމެވެ. ޖަޕާނުގެ މުސްކުޅިން ދަނީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ މާނަ މުޅި ދުނިޔެއަށް އަލުން އޮޅުންފިލުވައިދެމުންނެވެ.