ޝަމޮންޑާ ވައިރަސް ޖެހިގެން އިންސާނަކު މަރުވި ފުރަތަމަ ހާދިސާ ފްރާންސްއިން ކަށަވަރުވެއްޖެ

ލިއޯންގެ ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ފަރުވާދެމުންދިޔަ ދިފާއީ ނިޒާމު އިންތިހާއަށް ދެރަވެފައިވާ ބަލިމީހަކު، ނައަމްސޫފީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ޝަމޮންޑާ ވައިރަސް ޖެހިގެން މަރުވި ނަމަވެސް، ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި އާންމުންނަށް އޮތް ނުރައްކާ އިންތިހާއަށް ކުޑައެވެ.

22 އޮކްޓޫބަރު 2026 ގައި ފްރާންސްގެ ސިއްހީ އިދާރާތަކާއި ޔޫރަޕިއަން ސެންޓަރ ފޯ ޑިޒީޒް ޕްރިވެންޝަން އެންޑް ކޮންޓްރޯލް (އީ.ސީ.ޑީ.ސީ) އިން ވަނީ، ލިއޯންގެ ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ފަރުވާދެމުންދިޔަ ދިފާއީ ނިޒާމު ދެރަ ބަލިމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ދުނިޔޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޝަމޮންޑާ ވައިރަސް ފެނި، އެ ބަލީގައި މަރުވިކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. މި ހާދިސާއާއެކު، ސޫފިޕެތުރޭ މި ވައިރަސް އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ވާސިލުވެދާނެކަން ސާބިތުވި ނަމަވެސް، އާންމު ރައްޔިތުންނަށް މީގެއިން ބޮޑު ސިއްހީ ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ.

1960 ގެ އަހަރުތަކުގެ މެދުތެރޭގައި ނައިޖީރިއާގެ ގެރިކަމަނައިގެ ހަށިގަނޑުން ފުރަތަމަ ފެނުނު ޝަމޮންޑާ ވައިރަސް އެފްރިކާ އާއި އޭޝިއާގައި އުޅެމުންދިޔައީ އިންސާނަކަށް ބަލިޖެހުނުކަމުގެ އެއްވެސް ރެކޯޑެއް ނެތިއެވެ. ނަމަވެސް 2026 ގެ ޖުލައި މަހު، ޖަރުމަނު، ސުވިޒަރލޭންޑް އަދި ފްރާންސްގެ ގެރިބަކަރީގެ ހަށިގަނޑުން މި ވައިރަސް ފެނި، ޔޫރަޕަށް މި ބަލި ފެތުރިފައިވާކަން ކަށަވަރުވިއެވެ.

ސައިންސްވެރިން ބާރުދޭ ނަޒަރިއްޔާއަކީ، ބަލިމީހާގެ ހަށިގަނޑަށް ވައިރަސް ވާސިލުވީ ބާވަތުގެ ކުދި މަދިރިއެއް ނުވަތަ ކުދި ސޫތްޕެއް ދަތްއެޅުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އިންސާނުންނަށް ބަލިޖެހޭ ގޮތަށް ވައިރަހަށް ޖެނެޓިކް ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވޭތޯ، ނުވަތަ ބަލިމީހާގެ ދިފާއީ ނިޒާމު އިންތިހާއަށް ދެރަވުމުގެ ސަބަބުން ބަލިޖެހުނީތޯއެއް އަދި ކަށަވަރެއް ނުވެއެވެ.

ބަލިމީހާ މަރުވުމުގެ ކުރިން ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވިކަން މެޑިކަލް ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކައެވެ. މިއީ ދުނިޔެއިން ފެނުނު ހަމައެކަނި އިންސާނީ ކޭސް ކަމަށްވާތީ، އާންމުކޮށް ފެންނާނެ އަލާމާތްތައް ސައިންސްގެ އަލީގައި އަދި ކަށަވަރެއް ނުކުރެވެއެވެ.

ޖަނަވާރުންނަށް ބަލިޖެހުމުން ގަދައަށް ހުންއައުން، ވަރުބަލިވުން، ބަނޑުހިންގުން، ކިރު އުފައްދާ މިންވަރު ދަށަށް ދިއުން (75% އާ ހަމައަށް)، އަދި ވިހާ ވަތަކުތަކުގެ ހަށިގަނޑު އައިބުވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވެއެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަ މީހުންނަށް މި ބަލީގެ ނުރައްކާ ނެތްވަރެވެ.

އަދަދުތައް އަދި މައުލޫމާތުގެ މަހްދޫދުކަން

• ދުނިޔެއިން ފެނުނު އިންސާނީ ކޭސް: 1 ކޭސް (1 މަރު).
• ޖަނަވާރުންގެ މެދުގައި ފެތުރިފައިވާ ސަރަހައްދު: ޔޫރަޕްގެ 14 ގައުމަކުން ވަނީ ފެނިފައެވެ.

އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ޝަމޮންޑާ ވައިރަސް ހުރިތޯ ބަލާނެ ޓެސްޓުތައް މީގެ ކުރިން އާންމުކޮށް ހެދިފައި ނުވާތީ، ހޫނު މޫސުމުގައި ކުދި މަދިރި އުޅުނު ދުވަސްވަރު އާންމު އަލާމާތްތަކާއެކު ބަލިޖެހުނު މީހުން ދެނެގަނެވިފައި ނުވެދާނެއެވެ.

ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް

ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ އަދި އީ.ސީ.ޑީ.ސީ އިން ދޭ އިރުޝާދުތައް:

ޔޫރަޕްގެ ދަނޑުވެރި ސަރަހައްދުތަކުގައި އުޅޭ މީހުން، ސޫފި ގިނައިން އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި (ހިލަމްވާ ވަގުތާއި އިރުއޮއްސޭ ވަގުތު) ސޫފި ދުރުކުރާ ކްރީމް ބޭނުންކުރުމާއި ފައި އަދި އަތް ނިވާވާ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުން.މީގެ އިތުރުން، ޖަނަވާރުތައް ބަހައްޓާ ތަންތަނުގައި ސޫފި މަދުކުރުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމެވެ. އިންސާނުންނަށް ޚާއްޞަ ވެކްސިނެއް ނުވަތަ އެންޓިވައިރަލް ފަރުވާއެއް ނެތެވެ. މިއީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ލިޔެވިފައިވާ މަގާލާއެކެވެ. ދިފާއީ ނިޒާމު ދެރަ މީހުން ނުވަތަ ނާރުގެ އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވާނަމަ، ސިއްހީ އެހީތެރިއެއްގެ ލަފާ ހޯދާށެވެ.

އިންސާނުންނަށް އޮތް ނުރައްކާ ކުޑަ ނަމަވެސް، ޔޫރަޕްގެ ދަނޑުވެރިކަމަށް މީގެއިން ކުރި އިގްތިސާދީ އަސަރު ބޮޑެވެ. ފްރާންސްގެ ކިރު އުފައްދާ ދަނޑުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ބަލިޖެހުނު ގެރިތަކުގެ ކިރު އުފައްދާ މިންވަރު 75% އަށް ދަށަށް ގޮސްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، އިންޓަނެޓުގައި މިއީ ބޮޑު ވަބާއެއްކަމަށް ބުނެ ފެތުރޭ ދޮގު މައުލޫމާތު ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ދަނީ ދޮގުކުރަމުންނެވެ. ފިނި މޫސުން އައުމާއެކު ސޫފިތައް މަދުވެ، ބަލިފެތުރުން ހުއްޓޭނެއެވެ.

ފިނި މޫސުމާއެކު މަދިރިއާއި ސޫފިތައް މަދުވެ، ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓޭނެއެވެ. ސައިންސްވެރިން ދަނީ ޔޫރަޕުން ފެނުނު ވައިރަސްގެ ޖެނެޓިކް ސީކުއެންސިންގ ހަދައި، އާ މިއުޓޭޝަންތަކެއް އައިސްފައިވޭތޯ ބަލަމުންނެވެ. އަންނަ ބަހާރު މޫސުމުގައި ސޫފިތަކުގެ ތެރެއިން މިއީ އަލުން ފެންމަތިވެދާނެ ބައްޔެއްތޯ ބެލުމަކީ ސައިންސްވެރިން މިހާރު ކުރަމުންދާ މުހިންމު ދިރާސާއެކެވެ.