އިންޑޮނޭޝިއާގެ ޖަންގަލީ އަލިފާނުގެ ދުންމަތިން އެއް މަހުގައި 3,560 މީހުން މަރުވިކަމަށް ތަޙްޤީޤެއް
އިންޑޮނޭޝިއާގައި މަސްތަކެއް ވަންދެން ހިނގި ޖަންގަލިތަކާއި ޗަކަބިންތަކުގައި ރޯވި އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެން ފެތުރުނު ވިހަ ދުންފިނީގެ ސަބަބުން، ނިމިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް 3,560 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އިލްމީ ދިރާސާއަކުން އަންދާޒާކޮށްފިއެވެ.
ފިންލޭންޑްގެ މިނިވަން ދިރާސީ އިދާރާއެއް ކަމަށްވާ ސެންޓަރ ފޯ ރިސާޗް އޮން އެނާޖީ އެންޑް ކްލީން އެއަރ (CREA) އިން ނެރުނު ރިޕޯޓުގައި ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި އިންޑޮނޭޝިއާގެ އާބާދީގެ 57.8 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ޞިއްޙަތަށް ނުރައްކާތެރި މިންވަރަށް ވިހަވެފައިވާ ވައި ނޭވާލުމުގެ ތެރެއަށް ވައްދަން މަޖުބޫރުވެފައެވެ. މި ދުންފިނީގައި ހިމެނޭ ޕީއެމް 2.5 (PM2.5) ފަދަ ކުދި ޒައްރާތަކަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ފުއްޕާމެއަށާއި ލޭގެ ހޮޅިތަކުގެ ތެރެއަށް ފަސޭހައިން ވަދެ، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް އަދި ނޭވާހިއްލުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ މާއްދާތަކެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ މިންގަނޑުތަކަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ.
ދިރާސާގައި އިތުރަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޖަންގަލީ އަލިފާނުގެ ސަބަބުން މަރުވި މީހުންގެ އިތުރުން، ފެކްޓްރީތަކާއި އިންޖީނުގެތަކުން އަދި ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ ދުމުން ޖައްވު ތަޣައްޔަރުވުމުގެ ސަބަބުން އިތުރު 1,750 މީހުން އެ މަހު މަރުވި ކަމަށް ވަނީ ލަފާކުރެވިފައެވެ. އެހެންކަމުން، ވައިގެ ނުސާފުކަމާ ގުޅިގެން ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އެ ޤައުމުގައި މަރުވި ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވޭ މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު 5,310 އަށް އަރައެވެ.
މި ކާރިސާގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކޮށްފައިވަނީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ބޯނިއޯ، ސުމަޓްރާ އަދި ޖާވާ ސަރަޙައްދުތަކަށެވެ. އަދި ވައިގެ މިސްރާބު ހުރި ގޮތުން މި ވިހަ ދުންފިނި އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސަރަޙައްދީ ބޯޑަރުތައް ހުރަސްކޮށް، އަވަށްޓެރި މެލޭޝިއާއާއި ސިންގަޕޫރުގެ އިތުރުން ފިލިޕީންސް އަދި އީސްޓް ޓީމޯރަށް ވެސް ފެތުރި، އެ ޤައުމުތަކުގެ ވައިގެ ސާފުމިނަށް ވެސް ވަނީ ބޮޑެތި ބުރޫއެރުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާފައެވެ. މި ހާދިސާތައް މިހާ ބޮޑަށް ގޯސްވެގެން ދިޔައީ ހަނަފަސް މޫސުން ދިގުލައިދިއުމާއި، މޫސުމީ ބަދަލުތަކާ ގުޅިފައިވާ 'އެލް ނީނޯ' ގެ އަސަރު ވަރުގަދަވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
މި ދިރާސާގައި ވަނީ އަލިފާން ނިއްވުމުގެ ވަގުތީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ބަދަލުގައި، ދަނޑުވެރިކަމަށް ބިން ސާފުކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ގަސްގަހާގެހީގައި އަލިފާން ރޯކުރުން ވަގުތުން ހުއްޓުވުމަށާއި، އަލިފާން ފަސޭހައިން ހިފާ ޗަކަބިންތައް އިއާދަކޮށް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލާފައެވެ. މިއީ ވަކިވަކި ފަރުދުންގެ މަރުގެ ސެޓްފިކެޓްތަކަށް ބަލައިގެން ޔަޤީންކުރި އަދަދެއް ނޫން ނަމަވެސް، މިއީ ވައިގެ ތަޣައްޔަރުކަމުގެ ސެޓެލައިޓް ޑޭޓާއާއި، ޞިއްޙީ ދިރާސާތަކުގެ އެޕިޑެމިއޮލޮޖިކަލް މޮޑެލްތަކަށް ބިނާކޮށް ހަދާފައިވާ ވަރަށް އިތުބާރު ހުރި ޢިލްމީ އަންދާޒާއެކެވެ.
