ޓޮމާޓޯގެ ސިއްރު ބާރު: ފެޓީ ލިވަރ ބަލިން ސަލާމަތްކޮށްދޭ "ފައިޓީން"(Phytoene) ހޯދައިފި!

ދުނިޔޭގެ އާންމު ސިއްޙަތަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި، ލިވަރ ނުވަތަ ފުރަމޭގައި ފެޓް/ސަރުބީ ޖަމާވުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތައް (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease - MASLD) ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވުން ހިމެނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އެމެރިކާގެ ކޮންމެ 3 މީހަކުން 1 މީހަކަށް (ގާތްގަނޑަކަށް 38 އިންސައްތަ މީހުންނަށް) މި ބަލި ތަޖުރިބާކުރަންޖެހިފައިވާއިރު، ފަލަބަލި ހުންނަ މީހުންނާއި ހަކުރުބަލި ތަހައްމަލުކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި މި ނިސްވަތް 75 އިންސައްތައަށް އަރައެވެ.

ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު ޓަފްޓްސް ޔުނިވަރސިޓީ (Tufts University) ގެ ސައިންސްވެރިން ކުރި އާ ދިރާސާއަކުން، މި ނުރައްކާތެރި ބައްޔަށް އުންމީދީ ފަރުވާއެއް ނުވަތަ ހައްލެއް ހޯދައިދި-ދެނިވި ގުދުރަތީ މާއްދާއެއް ވަނީ ހޯދާފައެވެ. އެއީ ޓޮމާޓޯގެ އެތެރޭގައި އެކުލެވޭ، ކުލައެއް ނުހުންނަ "ފައިޓީން" (Phytoene) ކިޔާ މާއްދާއެކެވެ.

ސައިންސްވެރިންގެ ހޯދުންތައް: ލައިކޮޕީންއަށްވުރެ "ފައިޓީން" މާ ޚާއްޞަވަނީ ކީއްވެ؟

މީގެ ކުރިން ޓޮމާޓޯގެ ސިއްޙީ ފައިދާތައް ގުޅުވަމުން އައީ އޭގައި ހުންނަ ރަތް ކުލައިގެ މާއްދާ ކަމަށްވާ "ލައިކޮޕީން" (Lycopene) އަށެވެ. ނަމަވެސް، މަޝްހޫރު ސައިންޓިފިކް ޖަރނަލެއް ކަމަށްވާ Molecular Nutrition & Food Science ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ލައިކޮޕީން އަކީ ހަށިގަނޑަށް އެންމެ ފަސޭހައިން ނަގައިގަނެވޭ އެއްޗަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، ލައިކޮޕީން އަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ކުރިން ގަސްތަކުގައި އުފެދޭ "ފައިޓީން" މާއްދާ ހަށިގަނޑަށް މާ އަވަހަށް ދަމައިގަނެ، ފުރަމޭ ސަލާމަތްކުރުމުގައި މާ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.

• ތަޖުރިބާ ކުރެވުނީ ކިހިނެއް؟ ސައިންސްވެރިން ވަނީ މީދާތަކަކަށް ގެއްލުންހުރި، ހަކުރާއި ކާބޯހައިޑްރޭޓް އެކުލެވޭ ނުރައްކާތެރި ކާނާއެއް 6 މަސްދުވަހު ކާންދީފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްބައި މީދާތަކަށް ފައިޓީން ސަޕްލިމެންޓް ދިންއިރު، އަނެއްބައި މީދާތަކަށް ނުދެއެވެ.

• ނަތީޖާ: ފައިޓީން ލިބުނު މީދާތަކުގެ ފުރަމޭގައި ސަރުބީ ޖަމާވުން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައިވާކަން ވަނީ ދެނެގަނެވިފައެވެ. މި މާއްދާ މަސައްކަތްކުރަނީ ސިކުނޑީގެ ނުވަތަ ގަޓް ބެކްޓީރިއާ ބަދަލުކޮށްގެންނެއް ނޫނެވެ؛ އެކަމަކު ސީދާ ފުރަމޭގެ މެޓަބޮލިޒަމް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އިތުރުވާ ސަރުބީ އަންދާލުމަށް ފުރަމޭގެ ސެލްތަކަށް ބާރުއަޅައިގެންނެވެ.

ވަށައިޖެހޭ ނަޒަރަކުން: މައްސަލައާއި ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތައް

ފެޓީ ލިވަރ ނުވަތަ ފުރަމޭގައި ސަރުބީ ޖަމާވުމުގެ މައްސަލައަކީ މިއަދު ދުނިޔޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ނިޒާމު އޮތް ގޮތުން (ޕްރޮސެސްކޮށްފައި ހުންނަ ކާނާއާއި، ހަކުރުގެ ބާވަތްތައް ގިނައިން ބޭނުންކުރެވޭތީ) އާންމުވަމުންދާ ވަބާއެކެވެ. މީގެ ނުރައްކަލަކީ ކުރީކޮޅު އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި ގޮސް، ފަހުން ފުރަމޭ ދުޅަވެ، ސެލްތައް ހަލާކުވެ، އެންމެ ފަހުން ސަރޯސިސް (Cirrhosis) ނުވަތަ ފުރަމޭގެ ކެންސަރަށް ބަދަލުވެގެންދިއުމެވެ.

ފުރަމޭ ދުޅަހެޔޮކޮށް ބެހެއްޓުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތަކާއި ހައްލުތައް

1. ކާނާގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލުގެނައުން: ދުވާލަކު 3 ނުވަތަ 4 މެދުމިންވަރެއްގެ ޓޮމާޓޯ ނުވަތަ ގާތގަނޑަކަށް 100 ގްރާމުގެ ޓޮމާޓޯ ޕޭސްޓް ބޭނުންކުރުމަކީ މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުން ފައިޓީން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ލިއްބައިދޭނެ މިންވަރެކެވެ.
2. ފިޔާތޮށި އަދި ރީނދޫ ކުލައިގެ މޭވާ އާއި ތަރުކާރީ ބޭނުންކުރުން: ފައިޓީން އަކީ ހަމައެކަނި ރަތް ޓޮމާޓޯއެއްނޫނެވެ؛ ކެރެޓް، ބީޓްރޫޓް، ޕިންކް ގްރޭޕްފްރުޓް، ވޯޓަރމެލަން، އަދި އެޕްރިކޮޓް ފަދަ ތަކެތީގައިވެސް މި މާއްދާ އެކުލެވެއެވެ.
3. ޑިޖިޓަލް އަދި ޑީޕް-ޕްރޮސެސްޑް ކާނާއިން ދުރުވުން: ހަކުރާއި، ސަރުބީ ގިނަ ކާނާ މަދުކޮށް، ގުދުރަތީ ތާޒާ މޭވާއާއި ތަރުކާރީއަށް އަހުލުވެރިވުން.
4. އިތުރު ދިރާސާތަކަށް ޖާގަދިނުން: އިންސާނުންނާއި މީހުންގެ ޖެނެޓިކް ތަފާތުތަކަށް ބަލާއިރު (އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން އެ މާއްދާ ހަށިގަނޑުގައި ހިފަހައްޓާ މިންވަރު ތަފާތުވުމުން)، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިންސާނުންގެ މައްޗަށް މި ކްލިނިކަލް ޓްރަޔަލްތައް ފުރިހަމަކޮށް، ޞިއްޙީ އިރުޝާދުތައް ބައްޓަންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ސައިންސްވެރިން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ޚުލާޞާ: ގުދުރަތުން ލިބިފައިވާ އާދައިގެ މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ތެރޭގައި ސިއްޙީ ބޮޑެތި ފަރުވާތައް ފޮރުވިފައިވެއެވެ. މިއަދުން ފެށިގެން ތިޔަ ކެއާބުއިމުގެ ތެރެއަށް ޓޮމާޓޯއާއި ތާޒާ ތަރުކާރީ އިތުރުކޮށްލާށެވެ!