ސެޓާންގެ ހަނދު އެންސެލަޑަސް (Enceladus): ކާއިނާތުގައި ދިރުން ހޯދުމުގެ އުއްމީދީ ދުނިޔެ!

އިންސާނިއްޔަތު އެތައް ޤަރުނެއް ވަންދެން ކުރަމުން އަންނަ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސުވާލަކީ "ކާއިނާތުގައި ދިރުން ހުރީ ހަމައެކަނި ބިމުގައި ހެއްޔެވެ؟" މި ސުވާލުގެ ޖަވާބު ހޯދުމަށް ސައިންސްވެރިން ކުރަމުންދާ ދިރާސާތަކުގައި، ސެޓާންގެ ވަށައިގެން ދައުރުކުރާ ކުޑަކުޑަ ހަނދެއް ކަމަށްވާ "އެންސެލަޑަސް" (Enceladus) ވަނީ އެސްޓްރޯބަޔޮލޮޖީގެ އެންމެ ޚާއްޞަ މަރުކަޒަށް ވެފައެވެ. މި ހަނދު ބުރުއަޅަމުން ގެންދަނީ ސެޓާންގެ 238،000 ކިލޯމީޓަރު މަތިންނެވެ. މި ހަނދު ސެޓާންގެ ވަށައިގެން ބުރެއް ފުރިހަމަކުރަން 32.9 ގަނޑިއިރު ނަގައެވެ.

އެންސެލަޑަސް އަކީ ކޮބައި؟

އެންސެލަޑަސްއަކީ ސެޓާންގެ ވަށައިގެން ދައުރުކުރާ 293 އަށްވުރެ ގިނަ ހަނދުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ހަނދެވެ.

• އެކުލެވިގެންވާ ގޮތް: މިއީ އެކީގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގަނޑުފެނުން ނިވާވެފައިވާ، އެންމެ 504 ކިލޯމީޓަރުގެ  ފުޅާމިން (ޑައަމީޓަރ) އޮތް ކުޑަކުޑަ ކާއިނާތީ ދުނިޔެއެކެވެ.

• ފިނިހޫނުމިން: ސާރފޭސްގެ ފިނިހޫނުމިން އުޅެނީ މައިނަސް 201 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްގައެވެ.

• އަލިކަން: މުޅި ސޯލާރސިސްޓަމު ގައިވެސް އެންމެ ބޮޑަށް އަލި ރިފްލެކްޓްކުރާ (އަލި ރައްދުކޮށްދޭ) އެއް ސާރފޭސް (ބިން) އޮތީ މި ހަނދުގައެވެ.

މި ހަނދު އެހާ ޚާއްޞަވަނީ ކީއްވެ؟ (4 މައިގަނޑު ސަބަބު)

1. ގަނޑުފެނުގެ ފަށަލައިގެ ދަށުގައިވާ ކަނޑު (Subsurface Ocean)

އެންސެލަޑަސްގެ ބޭރުފުށުން ފެންނަނީ ގަނޑުފެނުގެ ތޮށިގަނޑެއް ނަމަވެސް، ނާސާގެ ކެސިނީ (Cassini) އެކްސްޕްލޯރަރ އުޅަނދުން ކުރި ދިރާސާތަކުން ކަށަވަރުވި ގޮތުގައި އެ ތޮށިގަނޑުގެ ދަށުގައި މުޅި ހަނދުގައި، ފެނުގެ (ލޮނު ފެނުގެ) ދިޔާ ކަނޑެއް އޮވެއެވެ.

2. ފަޒާއަށް ބުރައިގެންދާ ފެން ފައުންޓެންތައް (Geysers & Plumes)

މި ހަނދުގެ ދެކުނު ދުރުގައިވާ "ޓައިގާ ސްޓްރައިޕްސް" ނުވަތަ ރެނދުތަކުގެ ތެރެއިން، ކަނޑުގެ ފެނާއި ގޭސްތައް ބާރުގަދަ ފައުންޓެންތަކެއްގެ ގޮތުގައި ފަޒާއަށް ބުރައިގެންދެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ ސައިންސްވެރިންނަށް ކަނޑުގެ އަޑިއަށް ނުފެތި، ފަޒާގެ ތެރެއިން ދަތުރުކޮށްގެން އެ ފެނުގެ ސާމްޕަލް ނެގުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމެވެ.

3. ހައިޑްރޯތާމަލް އާވީގެ ނިޒާމުތައް (Hydrothermal Activity)

އެންސެލަޑަސްގެ ކަނޑުގެ އަޑީގައި، ބިމުގެ ކަނޑުތަކުގެ އަޑީގައި ހުންނަ ފަދަ "ހައިޑްރޯތާމަލް ވެންޓްތައް" (Hydrothermal Vents) ހުރިކަން ވަނީ ހޯދިފައެވެ. މިއީ ދިރުންތަކަށް ބޭނުންވާ ހޫނާއި ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު ވަސީލަތެވެ.

4. އޯގޭނިކް މާއްދާތައް

ފަޒާއަށް ބުރައިގެންދާ ފެން އާވީގެ ތެރޭގައި ހައިޑްރޯޖަން، މެތޭން، ކާބަން ޑައިއޮކްސައިޑް އަދި އިތުރު އޯގޭނިކް މޮލިކިއުލްތައް ހުރިކަން ވަނީ ސައިންސްވެރިން ކަށަވަރުކޮށްފައެވެ.

ސައިންސްވެރިންގެ އެންމެ ފަހުގެ ހޯދުންތައް: " ދުނިޔޭގެ ކުދި ދިރުންތަކަށް އެތަނުގައި އުޅެވިދާނެ! "

ސައިންސްވެރިން ވަނީ އެންސެލަޑަސްގެ ކަނޑުގައި ހުންނަ ފަދަ ތިމާވެށްޓެއް (ލޮނުކަމާއި، ގޭސްތައް) ލެބޯޓްރީގައި އުފައްދައި، ބިމުގެ ކަނޑުގެ އަޑީގައި އުޅޭ ކުދި ޖަރާސީމު (Microbes) ތަޖުރިބާކޮށްފައެވެ.

މި ދިރާސާތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، އިރުގެ އަލި ނުލިބޭ، އޮކްސިޖަން ނެތް އަދި ނުހަނު ފިނި މާހައުލެއްގައިވެސް ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑާއި ހައިޑްރޯޖަން ބޭނުންކޮށްގެން ހަކަތަ އުފައްދާ ދިރުންތަކަށް އެންސެލަޑަސްގައި ދިރިއުޅެވޭނެއެވެ.

އެންސެލަޑަސްއަކީ ހަމައެކަނި ސެޓާންގެ ވަށައިގެން އެނބުރޭ ގަނޑުފެން ބޯޅައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަހަރުމެންގެ މި ސޯލާރ ސިސްޓަމުގައި ބިމަށްފަހު އިންސާނިއްޔަތަށް ދިރުމެއް ހޯދުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އުއްމީދެއް ދޭ ކާއިނާތީ މަންޒިލެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ނާސާއިންނާއި އެހެނިހެން ރިސާރޗްކުރާ އިދާރާތަކުން އެންސެލަޑަސްއަށް ފޮނުވާ އުޅަނދުތަކުން، ކާއިނާތުގައިވާ އެހެން ދިރުމެއްގެ ޚަބަރު ލިބުމަކީ ދުރުގައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.