ނިއުޔޯކުން 30 އަހަރު ތެރޭ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހިމަބިހި ޖެހިގެން ކުޑަކުއްޖަކު މަރުވެއްޖެ!

 އެމެރިކާގެ ނިއުޔޯކް ސްޓޭޓްގައި ފެތުރެމުންދާ ހިމަބިހި (މީސަލްސް) ގެ އާލާމާތްތަކާ ގުޅިގެން ކުޑަކުއްޖަކު މަރުވެއްޖެއެވެ. މިއީ ފާއިތުވި 30 އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެ ސްޓޭޓުން ހިމަބިހި ބަލީގައި މީހަކު ނުވަތަ ކުއްޖަކު މަރުވި ފުރަތަމަ ހާދިސާއެވެ.

ނިއުޔޯކް ސްޓޭޓްގެ ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ހާދިސާ ހިންގާފައިވަނީ އެ އުތުރުގެ ގްރާމީ ސަރަޙައްދެއް ކަމަށްވާ ލޫއިސް ކައުންޓީ ގައެވެ. މަރުވި ކުއްޖާގެ އާއިލާގެ ނިވާކަން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގޮތުން ކުއްޖާގެ އުމުރާއި އިތުރު ތަފްސީލުތައް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން އާންމެއް ނުކުރެއެވެ.

ހިމަބިހި (Measles) އަކީ ކޮބާ؟ ހިމަބިހި އަކީ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުން ވަރަށް ހަލުވިކޮށާއި ފަސޭހައިން ވައިގެ ތެރެއިން (ކެއްސައި ކެނބުމުން) ފެތުރޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މި ބަލި ޖެހުމުން ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށް ތަދުވެ އުނދަގޫވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ގަދައަށް ހުންއައުން، ކެއްސުން، އަރިދަފުސް ފޭބުން، ލޯ ރަތްވެ ފެންއައުން، އަދި މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ރަތްކުލައިގެ ފޮޅުތަކެއް ނުވަތަ ރޭޝް ނެގުން ހިމެނެއެވެ. ގަދައަށް ހުންއައިސް ހަށިގަނޑުގައި ވަރުނެތިގެން ތަދުވުމުގެ އިތުރުން ކަރުތެރެއާއި ކަންފަތުގައި ރިއްސުން ފަދަ އުނދަގޫތައް ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ.

އުފެދިގެން އައި ގޮތް: ސައިންސްވެރިން ހޯދާފައިވާ ގޮތުގައި ހިމަބިހި އުފެދިގެން އައިސްފައިވަނީ މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރިން (ގާތްގަނޑަކަށް މީގެ 2،500 އަށްވުރެ ގިނަ އަހަރު ކުރިން) ގެރިގެންދާ ފަދަ ސޫފިޕާލާ ސާތަކަށް ޖެހޭ "ރިންޑަރޕެސްޓް" ނަމަކަށް ކިޔާ ވައިރަސް މުޓޭޓްވެ، އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ފެތުރެން ފެށުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ ފުރިހަމަ ހައްލަކީ އެމްއެމްއާރު ވެކްސިން ޖެހުމެވެ.

ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތާއި ވެކްސިން ސިޔާސަތު

ނިއުޔޯކްގެ ގަވަރނަރު ކެތީ ހޯކުލް ވަނީ މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ހިތާމަ ފާޅުކުރައްވައި، ހިމަބިހިން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެކްސިން (MMR vaccine) ޖެހުމުގެ މުހިންމުކަން އާންމުންނަށް ހަނދާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.

• ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު: ނިއުޔޯކާއި އަވަށްޓެރި ސްޓޭޓްތަކުގައި ހިމަބިހި ފެތުރުން އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން، ގަވަރނަރު ހޯކުލް ވަނީ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ސްޓޭޓްގައި "ޑިޒާސްޓަރ އެމަޖެންސީ" (ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު) އިއުލާންކުރައްވާފައެވެ.
• ޚިދުމަތްތައް ފުޅާކުރުން: އެ އަމުރާއެކު، ޑޮކްޓަރުންގެ އިތުރުން ނަރުހުންނާއި، ޕެރަމެޑިކުން އަދި މިޑްވައިފުންނަށްވެސް ހިމަބިހީގެ ޓެސްޓްތައް އޯޑަރުކުރުމާއި ވެކްސިން ދިނުމުގެ ހުއްދަ ވަނީ ދީފައެވެ.

އެމެރިކާގައި ހިމަބިހި އިތުރުވުން

ސެންޓަރސް ފޯ ޑިޒީޒް ކޮންޓްރޯލް އެންޑް ޕްރިވެންޝަން (CDC) ގެ މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާގެ 47 ސްޓޭޓަކުން 4,800 އަށްވުރެ ގިނަ ހިމަބިހީގެ ކޭސް ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. މިއީ ފާއިތުވި 30 އަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގައި މި ބަލި މިހާ ބޮޑަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

2000 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ހިމަބިހި އެއްކޮށް ނައްތާލެވިފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅި ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ވެކްސިން ޖެހުމާ ދެކޮޅު ހަދާ މީހުން އިތުރުވުމާއި، ސިއްޙީ އިދާރާތަކަށް އޮތް އިތުބާރު ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން މި ބަލި އަލުން ފެތުރެން ވަނީ ފަށާފައެވެ.

މި ބައްޔާ ގުޅޭ އިތުރު ސިއްޙީ މައުލޫމާތު ނުވަތަ އެމެރިކާގެ ސިއްޙީ ސިޔާސަތުތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ތަފްސީލު ބޭނުންފުޅުވޭތޯ؟