މޫނުގައި އޮއްގަނެ ބިހި ނަގަނީ ކީއްވެ؟ — ސައިންސްގެ އާ ހޯދުންތަކާއި އެކަމުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތް!
މޫނުގައި އޮއްނެގުމާއި (Pimples/Acne) އޮއްގަނެ މުގުރި ނެގުމަކީ ހަމައެކަނި "މޫނު ސާފުނުކުރުމުން" ނުވަތަ "މޫނު ތެޔޮވުމުން" ދިމާވާ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވުނު ޒަމާން މިވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ޖެނެޓިކްސްއާއި، ސެލިއުލާ ބައޮލޮޖީ އަދި މައިކްރޯބައޯމް (Microbiome) ސައިންސްގެ އެންމެ ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިއީ ހަމުގެ ދިރުންތަކާއި ހޯމޯންތަކުގެ މެދުގައި ހިނގާ މާ ފުން، ކޮމްޕްލެކްސް ބަދަލުތަކެއްގެ ނަތީޖާއެކެވެ.
އެއްވެސް މީހަކު މޫނުގައި އޮއްނަޕިމްޕަލްސް ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެކި ކްރީމްތަކާއި ބިއުޓީ އުފެއްދުންތައް ބޭނުންކޮށްގެންވެސް މިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ހައްލެއް ނުލިބޭނަމަ، ސައިންސްގެ އަލީގައި މީގެ އަސްލު ސަބަބުތައް ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ.
1. ސައިންސްގެ އާ ހޯދުންތައް: މޫނުގައި ބިހިނަގަނީ ކީއްވެ؟
(ހ) "ރަނގަޅު" އަދި "ނުބައި" ބެކްޓީރިއާގެ ތަފާތު
ކުރިން ގަބޫލުކުރެވުނު ގޮތުގައި މޫނުގައި އޮއްނަގަނީ Cutibacterium acnes (C. acnes) ކިޔާ ބެކްޓީރިއާއެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުގެ ޑީއެންއޭ ސީކުއެންސިންގް ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މޫނު އޮމާންކޮށް އޮންނަ މީހުންގެ މޫނުގައިވެސް މި ބެކްޓީރިއާ އުޅެއެވެ.
- އަސްލު ސަބަބު: މައްސަލައަކީ ބެކްޓީރިއާ އުޅުމެއް ނޫނެވެ. މައްސަލައަކީ އޭގެ "ސްޓްރޭން" (Strains) ނުވަތަ ވައްތަރެވެ.
- RT6 ސްޓްރޭން: މިއީ ހަމަށް ރައްކާތެރިކަންދީ، އިންފްލެމޭޝަން (ދުޅަވުން) ކުޑަކޮށްދޭ "ރަނގަޅު" ބެކްޓީރިއާއެކެވެ.
- RT4 އަދި RT5 ސްޓްރޭން: މިއީ ހަމުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ރުވާ، ރަތްވެފައި ހުންނަ ތަދުވާ އޮއްގަނެ މުގުރި އުފައްދާ "ނުބައި" ބެކްޓީރިއާއެކެވެ.
(ށ) ކެއުމާއި ހޯމޯންގެ ގުޅުން: mTORC1 އާއި IGF-1 Pathway
ސައިންސްވެރިން މިހާރު ވަނީ ކެއުމާއި މޫނުގައި އޮއްނެގުމާ އޮތް ސީދާ ގުޅުން ހޯދާފައެވެ. ހައި-ގްލައިސީމިކް (High-Glycemic) ކާނާ (ހަކުރު ގިނަ ތަކެއްޗާއި، މައިދާ އަދި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާނާ) ކެއުމުން ހަށިގަނޑުގައި IGF-1 (Insulin-like Growth Factor 1) ކިޔާ ހޯމޯނެއް އިތުރުވެއެވެ. މިއީ މޫނުގެ ތެޔޮ އުފައްދާ ގްލޭންޑްތަކަށް ސިގްނަލްދީ، އާދަޔާޚިލާފަށް ތެޔޮ ގިނަކޮށް ދޯރިތައް ބަންދުކުރުވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
(ނ) ނަފްސާނީ ކޮންޑިޝަން(ސްޓްރެސް) އަދި ނިއުރޯޕެޕްޓައިޑްސް
ސްޓްރެސް ވުމުން މޫނުގައި އޮއްނަގަނީ ހަމައެކަނި "ޚިޔާލީ" ކަމަކުންނެއް ނޫނެވެ. ސްޓްރެސްވާ ވަގުތު ނަރުތަކުން Substance P ކިޔާ ނިއުރޯޕެޕްޓައިޑެއް ހަމުގެ ތެރެއަށް ދޫކުރެއެވެ. މިއީ ތެޔޮ އުފައްދާ ގްލޭންޑްތައް ބޮޑުކޮށް، ގަޑިއިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މޫނުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފައްދާ މާއްދާއެކެވެ.
2. އުފެއްދުންތަކުގެ ބޭރުން — މޫނު އަލިކޮށް ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ސައިންސްވެރިން ދޭ އިރުޝާދު
އެކި ކަހަލަ ފޭސްވޮޝްއާއި ކްރީމްތަކަކީ އެހީއަކަށް ވީނަމަވެސް، އެތެރެއިން ހަށިގަނޑަށް ބަދަލު ނުގެންނަނަމަ ދާއިމީ ހައްލެއް ނުލިބޭނެއެވެ.
(ހ) ކެއުމަށް ގެންނަންޖެހޭ މުހިންމު ބަދަލުތައް
- ހަކުރާއި ރަފިނޭޓް ކާނާ މަދުކުރުން: ހަކުރު ގިނަ ބުއިންތަކާއި ޕްރޮސެސްކުރި ކާނާ މަދުކުރުމުން ހަށިގަނޑުގެ އިންސިއުލިން ސްޕައިކް ކުޑަވެ، މޫނުން ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު މަދުވެއެވެ.
- ކިރުގެ ބުއިންތަކަށް ސަމާލުވުން: ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ސްކިމް މިލްކް (Skim Milk) އާއި ވޭ ޕްރޮޓީން (Whey Protein) ބޭނުންކުރުމަކީ ހޯމޯންތަކަށް ބަދަލުއައިސް އޮއްނެގުން އިތުރުވާ ކަމެކެވެ.
- އޮމެގާ-3 އިތުރުކުރުން: މަސް (މަސްތެޔޮ)، ވޯލްނަޓް އަދި ފްލެކްސްސީޑްސް ފަދަ އޮމެގާ-3 ގިނަ ކާނާއަކީ ހަމުގެ ދުޅަވުން (Inflammatory Markers) ކުޑަކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
(ށ) ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތައް ބަހައްޓަންވީ ގޮތް
- ރަނގަޅަށް ނިދުން : އަރާމު ނިދި ލިބޭ ވަގުތަކީ ހަށިގަނޑުގެ ސްޓްރެސް ހޯމޯން (ކޯޓިސޯލް) ދަށްވެ، ހަމުގެ ސެލްތައް އަމިއްލައަށް މަރާމާތުވާ ވަގުތެވެ.
- ބާލީސް އުރައާއި ފޯނު ސާފުކުރުން: ބާލީސް އުރައާއި ފޯނުގެ ކުރިމަތީގައި ހުންނަ ތެލާއި ބެކްޓީރިއާ މޫނުގައި އުނގުޅުމަކީ "މެކޭނިކަލް އެކްނީ" (Mechanic Acne) އުފެދޭ ކަމެކެވެ. ބާލީސް އުރަ ގަވާއިދުން ބަދަލުކުރާށެވެ.
(ނ) މެޑިކަލް އަދި ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީ
މޫނުގައި އޮއްނެގުން މާ ބޮޑަށް އިތުރުވެ، ލަކުނުު ތައް ނަގާނަމަ ޑާމަޓޮލޮޖިސްޓެއްގެ (ހަމުގެ ޑޮކްޓަރެއްގެ) އެހީތެރިކަން ހޯދަންޖެހެއެވެ. ޑޮކްޓަރުންގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ބޭނުންކުރާ ރެޓިނޮއިޑްސް (Tretinoin) ނުވަތަ ހޯމޯނަލް ބެލެންސްކުރާ ބޭސްތަކަކީ ސެލިއުލާ ލެވެލްގައި މީގެ ހައްލު ހޯދައިދޭ ތަކެއްޗެވެ.
ޚުލާޞާ: މޫނުގައި އޮއްނެގުމަކީ ހަމައެކަނި ބޭރުފުށުން ސާފުނުކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ ހޯމޯންތަކާއި، ކެއުމުގެ އާދަތަކާއި، ސްޓްރެސް އަދި ހަމުގެ ބެކްޓީރިއާގެ ތަފާތުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ސައިންޓިފިކް ހައްލަކީ އެތެރެއާއި ބޭރުފުށުގެ އާދަތައް އެކުއެކީގައި ބަދަލުކުރުމެވެ.
