ފަޒާގެ 'ކުނިބުނީގެ' ނުރައްކާ: ބޮޑު އެތިކޮޅެއްގައި ޖެހިއްޖެނަމަ ISS މުޅިން ހަލާކުވެދާނެކަމަށް ސައިންސްވެރިންގެ އިންޒާރު!
އިންސާނިއްޔަތުން ފަޒާގައި ބިނާކޮށްފައިވާ އެންމެ އަގުބޮޑު އަދި އެންމެ ބޮޑު އިންޖީނިއަރިންގ ބިނާ ކަމަށްވާ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފަޒާގެ މަރުކަޒު (ISS) އަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކަލަކީ، ފަޒާގެ ތެރޭގައި އެކި ދިމާދިމާއަށް ބާރުމިނުގައި ދަތުރުކުރާ "ސްޕޭސް ޖަންކް" (Space Junk) ނުވަތަ ފަޒާގެ ކުނިފުކުތަކެވެ.
އެސްޓްރޯފިޒިސިސްޓުން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، ކުޑަކުޑަ ގަލެއް ނުވަތަ ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާލާފައިވާ ސެޓެލައިޓެއްގެ ބޮޑު އެތިކޮޅެއް (Large Object) ސީދާ ISS ގައި ޖެހިއްޖެނަމަ، އެ މަރުކަޒު އެކީގައި ގޮވައި، ހަލާކުވެގެން ދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
މި ނުރައްކާ މިންވަރުކުރެވޭ މުހިންމު ސަބަބުތައް:
- ނުރައްކާތެރި ބާރުމިން (Hypervelocity): ދުނިޔޭގެ ދައުރުގައި އެނބުރޭ ކޮންމެ އެއްޗެއްވެސް ދަތުރުކުރަނީ ވަރަށް ބާރަށެވެ. ސައިންސްގެ "ކައިނެޓިކް އެނާޖީ" (Kinetic Energy) ޤާނޫނު ބުނާގޮތުން، އެއްޗެއްގެ ބާރުމިން ދެގުނައަށް އިތުރުވުމުން އޭގެ ގެއްލުންދިނުމުގެ ބާރު 4 ގުނައަށް އިތުރުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ 10 ސެންޓިމީޓަރުގެ ކުޑަކުޑަ އެތިކޮޅެއް ޖެހުނަސް، އޭގެއިން ނުކުންނާނީ ގޮވާޒާތުގެ ބޮމެއްގެ ބާރެވެ!
- ކެސްލަރ ސިންޑްރޯމް (Kessler Syndrome): ފަޒާގެ ތެރޭގައި ބޮޑު ދެ އެއްޗެއް ޖެހި ގޮވައިފިނަމަ، އޭގެއިން އެތައް ހާސް ކުދިކުދި އެތިކޮޅުތަކެއް އުފެދެއެވެ. އެ ކުދި އެތިކޮޅުތައް ގޮސް އެހެން ސެޓެލައިޓްތަކުގައި ޖެހި، "ޗޭން ރިއެކްޝަނެއް" (Chain Reaction) އުފެދި، ދުނިޔޭގެ ވަށައިގެންވާ އޯބިޓް މުޅިން ބަންދުވެ، އިތުރު ރޮކެޓެއް ފޮނުވުން ހުއްޓުމަކަށް އަތުވެދާނެއެވެ.
- ISS ގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް: ISS ގައި ކުދިކުދި ހިރަފުސްފުކާއި މައިކްރޯ-މީޓިއޮރޮއިޑްތަކުން ރައްކާތެރިވާނެ ދިފާޢީ "ޝީލްޑް" ތައް ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް، 10 ސެންޓިމީޓަރަށްވުރެ ބޮޑެތި އެއްޗެހިން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ގޮތަކީ ރޮކެޓް އިންޖީނު ބޭނުންކޮށްގެން ISS ގެ މަގު ބަދަލުކުރުމެވެ (Debris Avoidance Maneuver).
- އިންސާނުން އުފައްދާފައިވާ 37,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކުނިފުކު: ނާސާއިން ވަނީ ދުނިޔޭގެ ދައުރުގައި އުޅޭ 73000 އަށްވުރެ ގިނަ ބޮޑެތި ކުނިފުކުތައް ކޮންމެ ދުވަހަކު ޓްރެކްކޮށް ބަލަހައްޓަން ފަށާފައެވެ. ނަމަވެސް، ޓްރެކް ނުކުރެވޭ އެތައް މިލިއަން ކުދި އެތިކޮޅުތަކެއް އަދިވެސް ފަޒާގެ ތެރޭގައި އެނބުރެމުންދެއެވެ.
ރައްކާތެރިވާން އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް:
- އެސްޓްރޯނޯޓުން ފިލުން: ISS އާ ދިމާއަށް ބޮޑު ކުނިފުކެއް އަންނަކަން ކުރީކޮޅު ނޭނގިއްޖެނަމަ، ފަޒާގައި ތިބޭ އެސްޓްރޯނޯޓުންނަށް އަންގަނީ އެމީހުން އައި "ސޯޔުޒް" (Soyuz) ނުވަތަ "ސްޕޭސްއެކްސް ކްރޫ ޑްރެގަން" ކެޕްސޫލްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ތިބުމަށެވެ. ސަބަބަކީ ކުއްލިއަކަށް މަރުކަޒު ހަލާކުވެއްޖެނަމަ އެ ކެޕްސޫލްގައި ދުނިޔެއަށް އެނބުރި އާދެވޭނެތީއެވެ.
(ޚުލާޞާއަކީ: ފަޒާގެ ތެރޭގައި ދަތުރުކުރާއިރު، އެންމެ ކުޑަކުޑަ ކުނިފުކަކީވެސް އެމެރިކާގެ ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޖާޒޫސީ މަރުކަޒެއް މުޅިން ނައްތާލުމުގެ ބާރުހުރި އެއްޗެކެވެ!)
