"އުމުރުން ދުވަސްވުމަކީ" މަރުވާ ސީދާ ސަބަބެއް ނޫން: އިންސާނާ މަރުވާ ނުވަތަ ހަށިގަނޑު ހަލާކުވާ ޙަޤީޤީ ސަބަބުތައް ސައިންސްވެރިން ހާމަކޮށްފި

މީހަކު އުމުރުން ދުވަސްވެގެން ނިޔާވުމުން އާންމުކޮށް އަހަރެމެން ބުނެއުޅެނީ "އުމުރުން ދުވަސްވެގެން މަރުވީ" ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މެޑިކަލް ސައިންސްގެ ފަހުގެ ހޯދުންތަކާއި އޮޓޮޕްސީ (މަރުވުމަށްފަހު ހަދާ ތަހުލީލުތައް) ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އިންސާނާގެ މަރުގެ ސެޓްފިކެޓުގައި ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި "އުމުރުން ދުވަސްވުން" ލިޔުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ސީދާ އުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެކަނި މީހަކު މަރެއް ނުވެއެވެ.

ބަޔޮލޮޖީއާއި މެޑިކަލް ރިސާޗަރުން ބުނާ ގޮތުގައި އުމުރުން ދުވަސްވުމަކީ މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މަރުގެ ސީދާ ސަބަބަކަށް ވަނީ ހަށިގަނޑުގެ ބާރުދެރަވެ، ވަކި ގުނަވަނަކަށް ނުވަތަ ނިޒާމަކަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.

1. ސެލްތައް މުސްކުޅިވުން (Cellular Senescence)

އިންސާނާގެ އުމުރުން ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް، ހަށިގަނޑުގައިވާ ސެލްތައް އާދައިގެ މަތިން ބައިވެ، އައުސެލް އުފެއްދުން (Cell division) ހުއްޓާލައެވެ. ސައިންސްވެރިން މިއަށް ކިޔަނީ "ސެނެސެންޓް ސެލްސް" (Senescent cells) ނުވަތަ "ޒޮމްބީ ސެލްސް" އެވެ. މިއީ މަރުނުވެ، ނަމަވެސް މަސައްކަތް ނުކޮށް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ދުޅަހެޔޮ ސެލްތަކަށް ގެއްލުންދޭ ކެމިކަލްތައް ބޭރުކުރާ ސެލްތަކެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެ، އުފެދޭ (Inflammation) އިތުރުވެއެވެ.

2. ގުނަވަންތައް ފެއިލްވުން

އުމުރުން 100 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ މީހުން (Centenarians) މަރުވާ ސަބަބުތަކަށް ބަލާއިރުވެސް، ގިނައިން މަރުވަނީ ހިތް ފެއިލްވުން، ނިއުމޯނިއާ ފަދަ ފުއްޕާމޭގެ އިންފެކްޝަންތައް، ސްޓްރޯކް ޖެހުން، ނުވަތަ ކިޑްނީ ފެއިލްވުން ފަދަ ސީދާ ސަބަބުތަކުންނެވެ. އުމުރުން ވުސްވުމުން މިފަދަ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް ހަށިގަނޑުން ކުރާ ހަނގުރާމަ ކާމިޔާބުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ކުޑަވަނީއެވެ.

3. ޑީއެންއޭ އަދި ޓެލޯމިއާ ކުރުވުން (DNA and Telomere Shortening)

ކޮންމެ ސެލްއެއްގެ ޑީއެންއޭގެ ކޮޅުގައިވާ "ޓެލޯމިއާ" (Telomeres) ނަމަކަށް ކިޔާ ރައްކާތެރިކަމުގެ އުރަ، ސެލްތައް ގިނަވާވަރަކަށް ކުރުވަމުންދެއެވެ. ޓެލޯމިއާ ވަރަށް ކުރުވުމުން ސެލްތަކަށް އޭގެ އަސްލު މަސައްކަތް ނުކުރެވި، ހަށިގަނޑުގެ ޓިޝޫތައް ހަލާކުވާން ފަށައެވެ.

ސައިންސްވެރިންގެ އާ ހޯދުންތަކުން ދޭ މެސެޖު:

މި ހޯދުންތަކުގެ އެންމެ މުހިންމު ބޭނުމަކީ، "އުމުރުން ދުވަސްވުމަކީ" ހުއްޓުވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމުގައި ވިޔަސް، މަރުވާ ސީދާ ސަބަބުތަކުން (އިންފެކްޝަން، ހިތުގެ ބަލިތައް، ސެލްތައް ހަލާކުވުން) ރައްކާތެރިވެވިއްޖެނަމަ އިންސާނާގެ ދުޅަހެޔޮ އުމުރު (Healthspan) ދިގުކުރެވިދާނެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމެވެ.

މިހާރުގެ ސައިންސްވެރިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ މީހާގެ އުމުރު ދިގުކުރުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، އުމުރުން ދުވަސްވާ އިރު ބަލިތަކުން ސަލާމަތްވެ، ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ "ސެނޯލިޓިކްސް" (Senolytics) ފަދަ ފަރުވާތައް އުފެއްދުމަށެވެ.