ސޫދާނާއި އިތިއޯޕިއާގެ ސަރަޙައްދީ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެ، ހަނގުރާމައެއް ފެށިދާނެކަމުގެ އިންޒާރު
އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ އަވަށްޓެރި ދެ ޤައުމު ކަމަށްވާ ސޫދާނާއި އިތިއޯޕިއާގެ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ގުޅުން އިންތިހާއަށް ހީނަރުވެ، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމެއް ނުވަތަ ސަރަޙައްދީ ބޮޑު ހަނގުރާމައެއް ފެށިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސް (އޭޕީ) އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދެ ޤައުމުން ވެސް އަންނަނީ އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމުގެ ސަރުކާރާ ދެކޮޅު ހަތިޔާރުއެޅި ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތްތަކަށް ވާގިވެރިވެ، ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ހަމަލާ ދިނުމަށް އެހީތެރިވާ ކަމަށް ބުނެ ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކެއް ކުރަމުންނެވެ.
ސޫދާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، ސޫދާން ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރަމުންދާ ޕެރާމިލިޓަރީ ޖަމާޢަތެއް ކަމަށްވާ ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސް (އާރްއެސްއެފް) އިން ދަނީ އިތިއޯޕިއާގެ ސަރަޙައްދުތައް ބޭނުންކޮށްގެން އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހަދައި، ޒަމާނީ ޑްރޯން ހަމަލާތައް ސޫދާނުގެ އެތެރެއަށް އަމާޒުކުރަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސޫދާން ސަރުކާރުން ވަނީ މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހަށާއި އެފްރިކަން ޔޫނިއަންއަށް އިތިއޯޕިއާއާ ދެކޮޅަށް ރަސްމީ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. އަނެއްކޮޅުން، އިތިއޯޕިއާ ސަރުކާރުން ދަޢުވާކުރަނީ ސޫދާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އިތިއޯޕިއާގެ އުތުރުގެ ޓިގްރޭ ސަރަޙައްދުގެ ހަނގުރާމަވެރިންނަށް އަސްކަރީ ތަމްރީނާއި ހަތިޔާރުގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށެވެ. 2022 ވަނަ އަހަރު ވެވުނު ޞުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުމަށްފަހު ހަމަހިމޭންވެފައި އޮތް ޓިގްރޭގެ މަސްރަޙު މި އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން އަލުން ހޫނުވެފައިވާއިރު، މިފަދަ ތުހުމަތުތަކުގެ ސަބަބުން މަސްރަޙު އިތުރަށް ވަނީ ގޯސްވެފައެވެ.
ދެ ޤައުމުން ވެސް މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުންތައް ވަނީ ބޮޑުތަނުން ހީނަރުވެފައެވެ. މިގޮތުން އިތިއޯޕިއާއިން ވަނީ އެ ޤައުމުގައި ހުންނަ ސޫދާނުގެ ކޮންސިއުލޭޓްގެ 6 ޑިޕްލޮމެޓަކު ޤައުމުން ބޭރުކޮށް، އެ އޮފީސް ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުކުރުމަށް އަންގާފައެވެ. ސޫދާނުގައި އޭޕްރީލް 2023 އިން ފެށިގެން ކުރިއަށްދާ ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގައި މިހާތަނަށް 59،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެ، 13 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުން ގެދޮރު ދޫކޮށް ރެފިއުޖީންނަށް ވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، އިތިއޯޕިއާއާއެކު އޮތް ގުޅުން ގޯސްވުމަކީ އިންސާނީ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެޅޭނެ ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ދަނޑުވެރިކަމުގެ މުހިންމު ސަރަޙައްދެއް ކަމަށްވާ "އަލް-ފަޝަޤާ" ބޯޑަރުގެ މިލްކުވެރިކަމާ މެދު އުފެދިފައިވާ ޒަމާންވީ ދެބަސްވުންތަކާއި، ނީލަކޯރުގައި އިތިއޯޕިއާއިން އަޅާފައިވާ ބޮޑު ފެންބަންނަ ބަންޑު (ގްރޭންޑް އިތިއޯޕިއަން ރެނައިސަންސް ޑޭމް - ޖީއީއާރްޑީ) އާ ގުޅިގެން ފެނުގެ މަޞްލަޙަތުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމަކީ ވެސް މި ޚިލާފުތައް އިތުރަށް ފުންކުރާ ސަބަބުތަކެކެވެ. ސަރަޙައްދީ ސިޔާސީ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ދެ ޤައުމުން ޑިޕްލޮމެޓިކް ހަމަތަކުގެ މަތިން ވާހަކަދައްކައިގެން މި މައްސަލައަށް އަވަސް ޙައްލެއް ނުހޯދައިފިނަމަ، އަވަށްޓެރި އެހެން ޤައުމުތައް މި ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަދެ، މުޅި ހޯން އޮފް އެފްރިކާ ސަރަޙައްދު ބޮޑު ސަރަޙައްދީ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިގެން ދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
