ޕްލާސްޓިކް ކުނިން ކެވޭ ކުކީސް އުފައްދައި ސައިންސްވެރިން ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ހޯދައިފި
ޕްލާސްޓިކް ކުނީގެ ސަބަބުން ތިމާވެށްޓަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށާއި، ދުނިޔޭގައި ކާބޯތަކެތި ލިބުމަށް ހުރި ދަތިތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން، އެއްކޮށް އުކާލާ ޕްލާސްޓިކް ބޭނުންކޮށްގެން ކެވޭ ކުކީސް އުފެއްދުމުގެ އާދެޔާޚިލާފު ތަޖުރިބާއެއް ސައިންސްވެރިން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ދައްކާލައިފިއެވެ.
އަމެރިކާގެ ސަދަރން އިލިނޯއިސް ޔުނިވަސިޓީ (SIU) ގެ ސައިންސްވެރިން، ނާސާ (NASA) އަދި ނޭޝަނަލް ސައިންސް ފައުންޑޭޝަންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާގައި، "µBites" (މައިކްރޯބައިޓްސް) ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ކުކީސް އުފައްދާފައިވަނީ ޚާއްޞަ 3D ޕްރިންޓިންގ ނިޒާމެއް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ.
ޕްލާސްޓިކް ކާނާއަށް ބަދަލުކުރީ ކިހިނެއް؟
އަމެރިކަން ކެމިކަލް ސޮސައިޓީ (ACS) އަދި ސައިންސް ޑެއިލީ (ScienceDaily) ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓްތަކުގައިވާ ގޮތުން، މި އުފެއްދުމުގެ އަސާސަކީ ޖީން ބަދަލުކޮށްފައިވާ "ޔީސްޓް" (yeast) ނުވަތަ މައިކްރޯބްސް އެވެ.
- ޕްލާސްޓިކް ކުޑަކުރުން: ފުރަތަމަ، ބޭނުންކޮށްފައިވާ PET ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތަކާއި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ކުނި، ހޫނާއި އޮކްސިޖަން ބޭނުންކޮށްގެން ކުދި ކެމިކަލް މޮލިކިއުލްތަކަކަށް ބައިކޮށްލައެވެ.
- ޔީސްޓުން ކާނާ އުފެއްދުން: އެއަށްފަހު، މި ކެމިކަލްތައް ޚާއްޞަކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ޔީސްޓަށް ކާންދެއެވެ. މި މައިކްރޯބްސްތަކުން ޕްލާސްޓިކް މޮލިކިއުލްތައް ބަދަލުކުރަނީ އިންސާނުންނަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮޓީން، ފެޓްސް (Traditional fats) އަދި އެސިޑްތަކަށެވެ.
- ރަހައާއި ވަސް: ސައިންސްވެރިން ވަނީ ޔީސްޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވެނީލާ ރަހައާއި، ވިޓަމިން-އޭ އަށް ބަދަލުވާ ބީޓާ-ކެރޮޓީން ވެސް އުފައްދާފައެވެ.
- 3D ޕްރިންޓިންގ: އެންމެ ފަހުން، މިގޮތަށް އުފައްދާ ނިއުޓްރިއަންޓްސްތައް، ފައިބަރާއި ސްޓާޗް އަދި ފޮނިރަހަދޭ ބާވަތްތަކާ އެއްކޮށްގެން 3D ޕްރިންޓަރަކުން ކުކީސްގެ ބައްޓަމަށް ޕްރިންޓްކުރެއެވެ.
ކައިގެން ސަލާމަތްވެވޭނެތަ؟
ނިއު ފޫޑް މެގަޒިން (New Food Magazine) އިން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ކުކީސްތަކުގައި އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ނިއުޓްރިއެންޓްސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް، އަދި އިންސާނުން މި ކުކީސް ކައިގެން ޓެސްޓްކުރުމުގެ ރަސްމީ ހުއްދަ ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. މިހާތަނަށް ކުރެވުނު ޓެސްޓްތަކުގައި ބައިވެރިން ވަނީ މި ކުކީސްގެ ވަސްބަލައި، މިއީ ކެއުމަށް ކަމުދާފަދަ މީރު ވަހެއް ހުރި އެއްޗެއްކަމަށް ބުނެފައެވެ.
ބޭނުންކުރާނީ ކޮން ކަމަކަށް؟
މި ދިރާސާގެ އިސް ސައިންސްވެރިޔާ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރ ލާހިރު ޖަޔަކޮޑީ (Lahiru Jayakody) ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2050 ގެ ނިޔަލަށް ދުނިޔޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ނިއުޓްރިޝަން ބޭނުންތައް 35% އާއި 56% އާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް އިތުރުވާނެއެވެ.
މި ނިޒާމަކީ ދުނިޔޭގައި ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން އަންނަ ހާލަތްތަކުގައި ނުވަތަ ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު އުފެއްދުމެކެވެ. މީގެއިތުރުން، ނާސާ އިން މި އުފެއްދުމަށް ޚަރަދުކުރަނީ ތިން އަހަރުގެ ދިގު މުއްދަތަކަށް މާރސް އަށް ކުރާ ސައިންސް ދަތުރުތަކުގައި ރޮކެޓްގައި ހުންނަ ޕްލާސްޓިކް ކުނި ބޭނުންކޮށްގެން އެސްޓްރޯނޯޓުންނަށް ކާނާ ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަގުސަދުގައެވެ.
ފާޑުކިޔުންތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް
ސްމިތުސޯނިއަން މެގަޒިން (Smithsonian Magazine) އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި އީޖާދަށް ބައެއް ސައިންސްވެރިންގެ ފާޑުކިޔުންތައް ވެސް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ. ލަންޑަންގެ އިމްޕީރިއަލް ކޮލެޖުގެ ޕްރޮފެސަރ ޓޮމް ހެލެޓް ވިދާޅުވީ، ދުނިޔޭގައި އަހަރަކު 400 މިލިއަން ޓަނުގެ ޕްލާސްޓިކް ކުނި އުފެދޭއިރު، މިއީ ދުނިޔޭގެ ޕްލާސްޓިކް ކުނީގެ މައްސަލައަށް އޮތް ފުރިހަމަ ހައްލެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އާންމުކޮށް ވިޔަފާރި އުސޫލުން މިފަދަ "ޕްލާސްޓިކް ކުކީސް" ބާޒާރަށް ނެރުމަކީ އަމަލީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އެޑިންބަރާ ޔުނިވަސިޓީގެ ކެމިސްޓެއް ކަމަށްވާ ސްޓީވަން އޮލޭސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ ބަޔޮލޮޖިކަލް ރީސައިކްލިންގ އިން ހޯދިދާނެ ކުރިއެރުންތައް ދައްކުވައިދޭ އުއްމީދީ ދިރާސާއެއް ނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމާއި، ބޮޑު މިންވަރަކުން އުފެއްދުމާއި (scalability) އަދި އާންމުން މިއެއްޗެހި ކެއުމަށް ގަބޫލުވުމާ މެދު އަދިވެސް ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް އެބަހުރިއެވެ.
މި ވަގުތު މި އުފެއްދުން އޮތީ ލެބޯޓްރީ ފެންވަރުގައި ނަމަވެސް، ރީސައިކަލް ކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް މިއީ އާ އުއްމީދެއް ގެނެސްދިން ކަމެއްކަމަށް ދިރާސާވެރިން ބުނެއެވެ.
