ކޮންގޯގައި އީބޯލާ ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓި 11،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ޖެހި، 5،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެއްޖެ
އެފްރިކާގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ (ޑީއާރުސީ) ގައި ފެތުރެމުންދާ ނުރައްކާތެރި އީބޯލާ ރޯގާ ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓި، ބަލިމަޑުކަން ހުއްޓުވުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިންސާނީ އެހީދޭ ޖަމްޢިއްޔާ "މެޑިސިން ސޯން ފްރޮންޓިއޭ" ނުވަތަ ޑޮކްޓާސް ވިތައުޓް ބޯޑާސް (އެމްއެސްއެފް) އިން އިންޒާރު ދީފިއެވެ. މިއަހަރުގެ މޭ މަހުގެ ތެރޭގައި އަލުން ފެތުރެން ފެށި މި ބަލިމަޑުކަމަށް ހަ މަސް ފުރިގެން ދިޔައިރު ވެސް، ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވިފައި ނުވާތީ މިއީ ތާރީޚުގައި ވެސް ދެވަނައަށް އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަދި އެންމެ ފުޅާކޮށް އީބޯލާ ފެތުރުނު ހާދިސާގެ ގޮތުގައި މިހާރު ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ.
ބަލިތައް މޮނިޓަރކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މިހާތަނަށް ޖުމްލަ 11،042 މީހުންނަށް ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ވަނީ ކަށަވަރުކުރެވިފައެވެ. އަދި މި ބަލީގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ 5،387 އަށް އަރާފައެވެ. ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް ފަރުވާ ހޯދައިގެން ރަނގަޅުވެފައިވަނީ އެންމެ 2،990 މީހުންނެވެ. މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންގޯގެ އަށް ޕްރޮވިންސަކަށް ފެތުރިފައިވާއިރު، އެންމެ ބޮޑަށް ޙާލަތު ގޯސްވެފައިވަނީ އިރުމަތީ ކޮންގޯގެ އިޓޫރީ އަދި ނޯތު ކީވޫ ޕްރޮވިންސުގައެވެ.
އެމްއެސްއެފް އިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ރަސްމީ ހިސާބުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަދަދުތަކަށް ވުރެ ޙަޤީޤީ އަދަދު އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވުން ވަރަށް ގާތެވެ. ސަބަބަކީ ބަލި ޖެހޭ ގިނަ މީހުން ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް މަރުކަޒުތަކަށް ނުދިއުމާއި، ރަށްފުށުގެ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ޓެސްޓުކުރުމުގެ ވަސީލަތްތައް މަދުވުމެވެ. ބަލިތަކާ ބެހޭ މަޝްހޫރު އެޕިޑެމިއޮލޮޖިސްޓެއް ކަމަށްވާ ޕްރޮފެސަރ ނީލް ފާގަސަން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ބަލިމަޑުކަމުގައި އީބޯލާ ޖެހޭ މީހުންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި އަދިވެސް ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ އަންދާޒާކުރައްވާ ގޮތުގައި މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވި އިތުރު އެއް އަހަރު ދުވަހަށް ދެމިގެން ދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ބަލިމީހުންނަށް ފަރުވާދޭ ބައެއް އާންމު ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ޞިއްޙީ މަރުކަޒުތަކަކީ ވެސް އީބޯލާ ވައިރަސް އިތުރަށް ފެތުރޭ މަރުކަޒުތަކަކަށް ބަދަލުވަމުންދާ ކަމަށް އެމްއެސްއެފްގެ ކުއްލި ޙާލަތްތަކާ ބެހޭ އިސް އޮފިޝަލް ޑރ. ޖާވިދް ޢަބްދުލްމުންޢިމް ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އެކަށީގެންވާ ރައްކާތެރިކަމުގެ އާލާތްތަކާއި، ސާފުތާހިރުކަމުގެ ވަސީލަތްތައް ނެތުމާއި، އެމްބިއުލާންސްތަކަށް ބޭނުންވާ ތެލާއި އަސާސީ ބޭސްފަރުވާގެ ސާމާނު މަދުވުމުގެ އިތުރުން، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނު ނެތުމަކީ ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް އެޅިފައިވާ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެކެވެ.
މި ހުރިހާ ގޮންޖެހުންތަކުގެ އިތުރުން، އިރުމަތީ ކޮންގޯގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތްތަކުގެ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ޞިއްޙީ އެހީތެރިންނަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ވަނީ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއް އުފެދިފައެވެ. އެގޮތުން ފާއިތުވި ހަފުތާގައި ކަންޓީން-އަލޯޔާ ސަރަޙައްދުގައި ހަތިޔާރުއެޅި ބަޔަކު ދިން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެއްގައި 66 މީހަކު މަރުވެފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި އީބޯލާއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ ޞިއްޙީ ތިން ޚިދުމަތްތެރިން ވެސް ހިމެނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ވެސް ވަނީ ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކުގައި ބަލި މަދުވި ނަމަވެސް، ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އައު ސަރަޙައްދުތަކަށް ބަލި ފެތުރުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެފައިވާތީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ އަވަސް އެހީތެރިކަމަށް ގޮވާލާފައެވެ.

