ސިއްރު ކޯޑަކުން ޤައުމީ އަކުރަކަށް: ދިވެހި "ތާނަ" އަކުރުގެ ފަހަތުގައިވާ އަޖާއިބު ކުރުވަނިވި ތާރީޚު!
ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ލިޔެކިޔުމުގެ ނިޒާމުތަކާ ޚިލާފަށް، ދިވެހިން މިއަދު މި ބޭނުންކުރާ "ތާނަ" އަކުރަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން މަޑުމަޑުން ބަދަލުވަމުން އައިސް އުފެދުނު އަކުރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވަކި ޚާއްޞަ މަޤްޞަދެއްގައި، ވަރަށް ބޮޑު ވިސްނުންތެރިކަމަކާއެކު "އިންޖިނިއަރ" ކޮށްގެން ނުވަތަ ފަރުމާކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ އާދަޔާޚިލާފު އަކުރެކެވެ. މިއަދު މިއީ ދިވެހިންގެ ޤައުމީ ފަޚުރު ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މީގެ ގަރުނުތަކެއް ކުރިން ތާނަ އަކުރަކީ އާންމުންނަށް ނޭނގޭ ގޮތަށް ސިއްރު މެސެޖުތައް ފޮނުވުމަށާއި، ފަންޑިތަވެރިކަމުގެ ލިޔުންތައް ލިޔުމަށް ބޭނުންކުރި "ސީކްރެޓް ކޯޑެއް" ކަން އެނގެނީ ކިތައް މީހުންނަށް ހެއްޔެވެ؟

އެވޭލާ އަކުރާއި ދިވެސް އަކުރު: ތާނައިގެ ކުރީގެ މާޒީ
ތާނަ އަކުރު އުފެދުމުގެ ކުރިން ދިވެހިން ލިޔެކިޔައި އުޅުނީ ވާތުން ކަނާތަށް ލިޔާ އަކުރުތަކަކުންނެވެ. މިގޮތުން ދިވެހި ތާރީޚުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދެ އަކުރަކީ އެވޭލާ އަކުރު އަދި ދިވެސް އަކުރު އެވެ.
- އެވޭލާ އަކުރު: މިއީ މީލާދީން 12 ވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިން ބޭނުންކުރި އެންމެ ދުވަސްވީ އެއް އަކުރެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމަށްފަހު ލިޔެވުނު އެންމެ މުހިންމު ތާރީޚީ ލިޔުންތައް ކަމަށްވާ "ލޯމާފާނު" ތަކުގައި ލިޔެފައިވަނީ މި އަކުރުންނެވެ.
- ދިވެސް އަކުރު: އެވޭލާ އަކުރަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސް، 14 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން 18 ވަނަ ގަރުނާ ހަމައަށް ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ބޭނުންކުރީ ދިވެސް އަކުރެވެ.
ނަމަވެސް، މި ދެ އަކުރަކީވެސް ވާތުން ކަނާތަށް ލިޔާ އަކުރުތަކަކަށް ވުމުން، ޢަރަބި ބަހުގެ ލަފުޒުތަކާއި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ދިވެހި ލިޔުންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުމުގައި ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. ސަބަބަކީ ޢަރަބި ލިޔަނީ ކަނާތުން ވާތަށް ކަމަށް ވާތީއެވެ.
ތާނަ އަކުރު ފަރުމާކުރެވުނު އަޖާއިބު ގޮތް
ދިވެހި ބަހުގެ ޢިލްމުވެރިންނާއި ތާރީޚު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ތާނަ އަކުރު އުފައްދާފައިވަނީ މައިގަނޑު ދެ މަސްދަރެއް އެއްކޮށްލައިގެންނެވެ. އެއީ:
- ޢަރަބި ހިސާބު އަކުރުތައް (1 އިން 9 އަށް): ތާނަ އަކުރުގެ ފުރަތަމަ ނުވަ އަކުރު (ހ، ށ، ނ، ރ، ބ، ޅ، ކ، އ، ވ) އުފެދިފައިވަނީ ޢަރަބި ހިސާބު އަކުރުތައް ކަމަށްވާ ١، ٢، ٣، ٤، ٥، ٦، ٧، ٨، ٩ އަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެންނެވެ.
- ދިވެސް އަކުރުގެ ހިސާބު އަކުރުތައް: ޖެހިގެން އަންނަ ނުވަ އަކުރު (މ، ފ، ދ، ތ، ލ، ގ، ޏ، ސ، ޑ) އުފައްދާފައިވަނީ އޭރު ދިވެހިން ބޭނުންކުރި ދިވެސް އަކުރުގެ ހިސާބު ނަންބަރުތަކުގެ ބައްޓަމަށެވެ.
- އިތުރު އަކުރުތައް: ބާކީ ހުރި އަކުރުތައް (ޒ، ޓ، ޔ، ޕ، ޖ، ޗ) އުފެއްދީ ކުރީގެ އަކުރުތަކަށް ވަކި ނިޝާންތަކެއް އިތުރުކޮށްގެންނެވެ.
އަދި ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ޢަރަބި ލިޔުންތަކާ އެއްގޮތަށް، ކަނާތުން ވާތަށް ލިޔެވޭ ގޮތަށް މި އަކުރު ފަރުމާކުރުމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ލިޔުންތަކުގެ ތެރެއަށް ޢަރަބި ލަފުޒުތައް ވެއްދުން ނުހަނު ފަސޭހަވެގެން ދިޔައެވެ.
ސިއްރު ކޯޑަކުން ރަސްމީ އަކުރަކަށް ބަދަލުވުން
ތާނަ އަކުރު އެންމެ ފުރަތަމަ ބޭނުންކުރަން ފެށުނީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ލިޔެކިޔުމަކަށް ނޫނެވެ. ތާރީޚީ ހެކިތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 16 ވަނަ ގަރުނުގެ ކުރީކޮޅު ތާނަ ބޭނުންކުރީ ފަންޑިތަވެރިކަމުގެ ފޮތްތައް ލިޔުމަށާއި، ސަރުކާރުގެ ސިއްރު މެސެޖުތައް ބަދަލުކުރުމަށެވެ. އާންމުންނަށް ދިވެސް އަކުރު ކިޔަން އެނގުނު ނަމަވެސް، ހިސާބު އަކުރުތަކުން ބަދަލުކޮށްފައިވާ މި އާ އަކުރު ކިޔާކަށް އޭރު ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގެއެވެ.
ނަމަވެސް، އުތީމު މަހާރަދުން (ބޮޑުތަކުރުފާނު) ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުން ރާއްޖެ މިނިވަންކުރެއްވުމަށްފަހު، 16 ވަނަ ގަރުނުގެ ފަހުކޮޅުން ފެށިގެން ތާނަ އަކުރުގެ ބޭނުން މަޑުމަޑުން އާންމުވާން ފެށިއެވެ. ލިޔަން ފަސޭހަވުމާއި، ޢަރަބި އަކުރުތަކާ ގުޅިގެންދާތީ، 18 ވަނަ ގަރުނާ ހަމައަށް އައިއިރު ދިވެސް އަކުރު އެއްކޮށް އުވި، ދިވެހި ދައުލަތުގެ ރަސްމީ އަކުރަކަށް ތާނަ އަކުރު ވެގެންދިޔައެވެ.
ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ ރަމްޒު
މިއަދު ދުނިޔޭގައި އަމިއްލަ އަކުރަކުން ލިޔެކިޔާ ވަރަށް މަދު ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެ ހިމެނެއެވެ. ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ޑިޖިޓަލް ދުނިޔޭގައިވެސް ތާނަ އަކުރު ވަނީ ވަރުގަދައަށް ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްފައެވެ. އެވޭލާ ޒަމާނުގެ ސިއްރު ކޯޑަކުން ފެށިގެން އައިސް، މިއަދު މުޅި ދުނިޔެއަށް ދިވެހިންގެ ތާރީޚާއި ސަގާފަތް ބުނެދޭ އެންމެ ވަރުގަދަ ވަސީލަތަކީ އަހަރެމެންގެ މި ފަޚުރުވެރި ތާނަ އަކުރެވެ.
