ކޮފީ ބޯ މީހުންގެ ހިތާއި މޭގަނޑަށް ބޮޑު ލުޔެއް: މޭގަނޑުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭކަން ސައިންސްވެރިން ކަށަވަރުކޮށްދީފި!
ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހެނދުނުގެ ހޭލުންތެރިކަމަށް ނުވަތަ ވަރުބަލިކަން ދުރުކުރުމަށް ބޯ ކޮފީއަކީ، ހަމައެކަނި ސިކުނޑި ތާޒާކޮށްދޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ސައިންސްވެރިންނާއި ސިއްޚީ ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ކުރި ބޮޑެތި ދިރާސާތަކުން މިވަނީ ވަރަށް އުފާވެރި ޙަޤީޤަތެއް ހާމަކޮށްފައެވެ: "ގަވާއިދުން ކޮފީ ބޯ މީހުންގެ މޭގަނޑު (Liver) ގެ ބަލިތަކާއި، މޭގަނޑު ހަލާކުވުމުގެ ނުރައްކާ މާ ބޮޑަށްވެސް ކުޑައެވެ!"
އެމެރިކާގެ ސީޑާސް-ސިނައި (Cedars-Sinai) މެޑިކަލް ސެންޓަރާއި، ޔޫކޭ ބަޔޯބޭންކް (UK Biobank) ގެ އެތައް ލައްކަ މީހުންގެ ސިއްޙީ މަޢުލޫމާތު ބަލައިގެން ހެދި ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ކޮފީ ބޯ މީހުންގެ މޭގަނޑުގައި ސަރުބީ އުފެދުމާއި، މޭގަނޑު ހިކި ހަރުވުން (Cirrhosis) އަދި މޭގަނޑުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ، ކޮފީ ނުބޯ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު 40% އިންސައްތައަށްވުރެ ކުޑައެވެ.
ކޮފީއިން މޭގަނޑަށް ފައިދާކުރާ މައިގަނޑު 4 ސަބަބެއް:
- އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްތަކުން މޭގަނޑު ރައްކާތެރިކުރުން: ކޮފީގައި ގުޅިފައިވާ 'ކްލޮރޯޖެނިކް އެސިޑް' (Chlorogenic acid) އާއި އެހެނިހެން ވަރުގަދަ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްތަކަކީ މޭގަނޑުގެ ސެލްތަކުގައި ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައި، ދުޅަވުން (Inflammation) ކުޑަކޮށްދޭ މާއްދާތަކެކެވެ.
- މޭގަނޑުގައި ސަރުބީ އުފެދުން މަދުކުރުން (Fatty Liver Protection): ކޮފީ ބުއިމުން މޭގަނޑުގައި އިތުރުވާ ސަރުބީގެ މިންވަރު މަދުކޮށްދެއެވެ. މިއީ މިޒަމާނުގައި އާންމުވަމުންދާ "ނޮން-އަލްކޮހޮލިކް ފެޓީ ވަރ" (NAFLD / MASLD) ގެ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ލިބޭ ބޮޑު އެހީއެކެވެ.
- މޭގަނޑު ހަރުވުން (Cirrhosis & Fibrosis) ހުއްޓުވުން: މޭގަނޑުގައި އުފެދޭ ޓިޝޫތައް ހަލާކުވެ، މޭގަނޑު ހަރުވުމަށް މެދުވެރިވާ 'ފައިބްރޯސިސް' ކުރިއަރައިގެން ދިއުން ކޮފީގައި ހުންނަ ކެފެއިން އާއި އެހެނިހެން މާއްދާތަކުން މަޑުޖައްސައިދެއެވެ.
- ލިވަރ އެންޒައިމްތައް ހަމައަކަށް އަޅުވައިދިނުން: ލޭގެ ތަޙުލީލުތަކުން (Blood tests) ދައްކާ ގޮތުގައި، ގަވާއިދުން ކޮފީ ބޯ މީހުންގެ މޭގަނޑުގެ ނުރައްކާތެރި އެންޒައިމްތައް (ALT, AST އަދި GGTP) ހުންނަނީ ސިއްޙަތަށް ރަނގަޅު މިންވަރެއްގައެވެ.
ކޮފީ ބޯންވީ ކިހާވަރަކަށް؟
- ދުވަހުގެ މިންވަރު: ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މޭގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވަނީ ދުވާލަކު 2 އާއި 3 ތަށި ކޮފީ ބުއިމެވެ.
- ކަޅު ކޮފީއަށް އިސްކަންދިނުން: ސިއްޙީ މާހިރުން އިރުޝާދު ދެއްވަނީ ހަކުރާއި، ކްރީމާ އަދި މީރުކުރާ ތަކެތި ނައަޅައި، އާދައިގެ ކަޅު ކޮފީ ބުއިމަށެވެ. މާ ގިނައިން ހަކުރު އެޅުމަކީ ކޮފީގެ ސިއްޙީ ފައިދާ ކުޑަވެ، ހަކުރުބައްޔަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
- ކެފެއިން ނުހުންނަ ކޮފީ (Decaf): ދިރާސާތަކުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި ކެފެއިން ނުހުންނަ 'ޑިކަފް' ކޮފީއިންވެސް މޭގަނޑަށް އެކަށީގެންވާ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
(ޚުލާޞާއަކީ: ކޮފީއަކީ މޭގަނޑުގެ ސިއްޙަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ލިބޭ ބޮޑު އެހީއަކަށް ވީނަމަވެސް، މިއީ ސިއްޙީ ރަނގަޅު ކާނާއާއި ކަސްރަތުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ކޮފީއަށް ލޯބިކުރާ މީހުންނަށް މިއީ އުފާވެރި ޚަބަރެކެވެ!)