ކަނޑުގެ ފުންމިނަށް ފީނާއިރު އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ވަނީ ކިހިނެއް؟ ފިޒިކްސް އާއި ސިއްހީ އަޖައިބުތައް!
ދިވެހިންނަކީ ކަނޑާ ގުޅިފައިވާ ބައެކެވެ. މުރަކަ ފަރުތަކާއި، ފުން އަޑިތަކުގެ ހިތްގައިމުކަން ބަލާލުމަށް ފްރީޑައިވިންގް (ނޭވާ ހިފަހައްޓައިގެން ފީނުން) އަދި ސްކޫބާ ޑައިވިންގް އަކީ މިއަދު ރާއްޖޭގައި ވަރަށް އާންމު، އަދި އެހާމެ މަގުބޫލު ކުޅިވަރާއި މަސައްކަތެކެވެ. ނަމަވެސް، ކަނޑުގެ ސަތަހައިން ތިރިއަށް ދާ ވަރަކަށް، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑެތި ފިޒިކަލް އަދި ފިޒިއޮލޮޖިކަލް ބަދަލުތަކެއް އާދެ އެވެ. އެއީ އެއްގަމުގައި އުޅޭއިރު އަހަރެމެންނަށް ތަޖުރިބާ ނުކުރެވޭ ފަދަ އަޖައިބުކުރުވަނިވި ބަދަލުތަކެކެވެ.
ފުންމިނަށް ދާވަރަކަށް ޕްރެޝަރު ބޮޑުވުމާއި ފުއްޕާމެއަށް ވާ ގޮތް
ކަނޑުގެ ސަތަހައިގައި (0 މީޓަރުގައި) އިންސާނާއަށް އިހުސާސްވަނީ 1 އެޓްމޮސްފިއާ (1 atm) ގެ ޕްރެޝަރެވެ. ނަމަވެސް، ކޮންމެ 10 މީޓަރު ތިރިއަށް ދާ ވަރަކަށް ފެނުގެ ޕްރެޝަރު އިތުރު 1 އެޓްމޮސްފިއާ އިން ބޮޑުވެ އެވެ. މިސާލަކަށް 30 މީޓަރު އަޑިއަށް ދާއިރު، ސަތަހައިގައި ހުންނަ ޕްރެޝަރުގެ ހަތަރު ގުނަ (4 atm) ގެ ޕްރެޝަރު ހަށިގަނޑަށް ކުރިމަތިވެ އެވެ.
ފްރީޑައިވް ކުރާއިރު، ނޭވާ ހިފަހައްޓައިގެން ފުއްޕާމެއަށް ވައި ވައްދައިގެން ފީނަން ފަށާއިރު، ޕްރެޝަރު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން (ބޮއިލްގެ ގާނޫނު / Boyle’s Law އާ އެއްގޮތަށް) ވައިގެ ޖާގަ ކުޑަވެ، ފުއްޕާމޭ ފިތެން ފަށަ އެވެ. 30 މީޓަރު ފުންމިނަށް ދާއިރު، ފުއްޕާމޭގެ ވައިގެ ޖާގަ ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު ބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ކުޑަވެ އެވެ!
އެހެންނަމަވެސް، ލޭ ދައުރުވާ ލޭހޮޅިތަކަށް ލޭ ފޮނުވައި (Blood Shift)، ފުއްޕާމޭގެ ލޭހޮޅިތައް ލެއިން ފުރާލައިގެން ފުއްޕާމޭ ފިތި ހަލާކުވިޔަ ނުދީ ހިފަހައްޓަން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު މަސައްކަތް ކުރެ އެވެ. ސްކޫބާ ޑައިވް ކުރާއިރު، ޓޭންކުން ޕްރެޝަރައިޒްކޮށްފައިވާ ވައި ލިބޭތީ ފުއްޕާމޭ އެގޮތަށް ނުފިތުނު ނަމަވެސް، މައްޗަށް އަރާއިރު ޕްރެޝަރު ކުޑަވާ ވަރަކަށް ވައި ފުޅާވާތީ، ނޭވާ ހިފަހައްޓައިގެން މައްޗަށް އެރުމަކީ ފުއްޕާމެއަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ.

ނައިޓްރޯޖަން ނާކޯސިސް (Nitrogen Narcosis) – "ފުން ކަނޑުގެ މަސްތުވުން"
ސްކޫބާ ޑައިވް ކުރާއިރު، އާދައިގެ ވައިގައި ގާތްގަނޑަކަށް %78 ނައިޓްރޯޖަން ހިމެނެ އެވެ. ފުންމިނަށް ދާވަރަކަށް ޕްރެޝަރު ބޮޑުވުމުން، މި ނައިޓްރޯޖަން ގޭސް ހަށިގަނޑުގެ ޓިޝޫތަކަށާއި ލޭގެ ތެރެއަށް، އަދި ނާރުތަކުގެ ނިޒާމަށް ގިނައިން ގިރެ އެވެ.
މިގޮތަށް ނައިޓްރޯޖަން ގިނަވުމުން ކުރިމަތިވާ ހާލަތަށް ނައިޓްރޯޖަން ނާކޯސިސް ނުވަތަ "މާޓިނީގެ އަސަރު" އޭ ކިޔަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޑައިވަރަށް ރާބޮއެގެން މަސްތުވެފައި ހުންނަ މީހަކަށް ވާ ފަދަ އިހުސާސެއް ކުރެވެ އެވެ:
- ވިސްނުމާއި ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ލަސްވުން.
- ހާސްކަމާއި ބިރު ނެތްކަމުގެ އިހުސާސް އުފެދުން.
- ފުންމިން އޮޅި، މައްޗަށް އަރަންޖެހޭ ވަގުތު ހަނދާން ނެތުން.
މިއީ އާންމުކޮށް 30 މީޓަރަށްވުރެ ފުން ހިސާބުތަކުގައި ފާހަގަވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ޑައިވަރު ތަންކޮޅެއް މައްޗަށް އަރާލުމާއެކު ނައިޓްރޯޖަންގެ އަސަރު ކެނޑި، ހާލަތު އާންމު ހާލަތަކަށް ބަދަލުވެ އެވެ. (އަދި މާ އަވަހަށް މައްޗަށް އަރައިފިނަމަ، ލޭގައިވާ ނައިޓްރޯޖަން ވައިގެ ބޮކިތަކަކަށް ބަދަލުވެ ޑީކޮމްޕްރެޝަން ސިކްނެސް / ޑީސީއެސް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އޮވެ އެވެ.)
ދިވެހި ފީނުންތެރިންގެ ކުޅަދާނަކަމާއި ހަށިގަނޑު ހޭނޭ ގޮތް
ދިވެހިންގެ ލޭގައި ފީނުމުގެ ހުނަރު ހިނގާތާ އެތައް ގަރުނެއް ވެއްޖެ އެވެ. ފަރުމަހުގެ މަސްވެރިކަމާއި، ކަޅުބިލަމަހުގެ އެންވެރިކަމާއި، ސްޕޮންޖު/މާވަހަރު ހޯދުމުގައި އުޅުނު ދިވެހި ފީނުންތެރިންނަކީ އެއްވެސް ޒަމާނީ އާލާތެއް ނެތި، ހަމައެކަނި ނޭވާ ހިފަހައްޓައިގެން ފުންމިނަށް ދިއުމުގެ
އުކުޅުތައް ދަންނަ ބައެކެވެ.

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި މެމޭލިއަން ޑައިވިންގް ރިފްލެކްސް ކިޔާ ޚާއްސަ ނިޒާމެއް ވެ އެވެ. ފެނުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި، މޫނަށް ފިނި ފެން ޖެހުމާއެކު މި ނިޒާމު ހަރަކާތްތެރިވެ އެވެ:
- ހިތުގެ ވިންދު ލަސްވުން : އޮކްސިޖަން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ހިތުގެ ވިންދު %10 އިން %25 އާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ލަސްކޮށްލަ އެވެ.
- ލޭހޮޅިތައް ހަނިވުން: ހަށިގަނޑުގެ އަތްފައިގެ ލޭހޮޅިތައް ހަނިކޮށް، މުހިންމު ގުނަވަންތަކަށް (ސިކުނޑިއާއި ހިތަށް) ލޭ ފޮނުވުމަށް އިސްކަންދެ އެވެ.
ތަޖުރިބާކާރު ދިވެހި ފީނުންތެރިންނާއި ޑައިވަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ފުން ޑައިވްތަކަށް ހަށިގަނޑު ހޭނުމުގައި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ހާސްނުވެ ހަމަޖެހިލުމެވެ. ޖަޒުބާތުތައް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ނޭވާ ހަމައަކަށް އަޅުވައިގެން ފީނުމުން، ހަށިގަނޑުގައި އޮކްސިޖަން އަންދާ މިންވަރު މަދުކޮށް، ފުންމިނުގައި ގިނަ ވަގުތު އޮތުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބެ އެވެ.
ކަނޑުގެ ފުން އަޑިއަކީ ހިތްގައިމު މަންޒަރުތަކެއް ފެންނަ ތަނަކަށް ވިޔަސް، އެއީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ލިބިފައިވާ ގުދުރަތީ ނިޒާމުތައް ޓެސްޓުކޮށްލާ ތަނެކެވެ. ފިޒިކްސްގެ ގާނޫނުތަކާއި ހަށިގަނޑުގެ ބަދަލުތަކަށް ހޭލުންތެރިވެ، ރައްކާތެރިކަމުގެ އުސޫލުތަކަށް ބޯލަނބައިގެން ފީނާނަމަ، ކަނޑުގެ އަޑީގެ ރީތިކަން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ތަޖުރިބާކުރެވޭނެ އެވެ.
